NR 445
januari
februari
maart
2018

Editoriaal

Kernwapentaken, het echte schandaal van de gevechtsvliegtuigen

Met het onlangs losgebroken debat rond de aankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen, komen ook de kernwapens weer in het vizier. De gevechtsvliegtuigen worden immers verondersteld in staat te zijn de op Belgische bodem opgeslagen Amerikaanse kernbommen af te leveren. Tijd voor een nieuw groot debat over de kernbommen en het illegaal karakter van de Belgische nucleaire taken in NAVO-verband.

Met het onlangs losgebroken debat rond de aankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen, komen ook de kernwapens weer in het vizier. De gevechtsvliegtuigen worden immers verondersteld in staat te zijn de op Belgische bodem opgeslagen Amerikaanse kernbommen af te leveren. Tijd voor een nieuw groot debat over de kernbommen en het illegaal karakter van de Belgische nucleaire taken in NAVO-verband.

In een onlangs gelekt intern document (uit 2015) van het kabinet van minister van Defensie Vandeput over de Belgische gevechtsvliegtuigen, lezen we: “Deze vliegtuigen (de F-16’s) bieden niet de gepaste eigenschappen om een strategische vector te zijn die nucleaire bommen ongezien bij een opponent kan droppen [...] Dit kan enkel via gevechtsvliegtuigen van de vijfde generatie”. Met deze omschrijving wordt impliciet verwezen naar de F-35 van de Amerikaanse producent Lockheed Martin, het enige toestel dat uitgerust is met stealth-capaciteit (onzichtbaar op radars). De meerderheid van de fabrikanten van gevechtsvliegtuigen die zich kandidaat stelden voor de officiële aanbestedingsprocedure, zagen in dat ze geen kans maakten. De voorkeur voor de F-35 was al een hele tijd gekend. Dat is wellicht de belangrijkste reden waarom Boeing en Gripen hebben afgehaakt en Dassault het probeerde buiten deze 'oneerlijke' procedure om.

Nucleaire taken

Defensie wil de nieuwe gevechtsvliegtuigen dus uitrusten met een kostelijke stealth-capaciteit, om de nucleaire taken in NAVO-verband beter te kunnen uitvoeren. Over die nucleaire taken zelf blijft het verbazend stil in het hele debat.

Het feit dat België met nucleaire taken zit opgezadeld, levert Lockheed Martin nog een voordeel. Het bedrijf zit namelijk in het VS-contract voor de modernisering van de Amerikaanse B-61 kernbommen (in feite gaat het over een nieuwe B61-12 bom) die inderdaad door de Belgische gevechtsvliegtuigen getransporteerd moeten kunnen worden. Het is onwaarschijnlijk dat de VS en/of Lockheed Martin zomaar de knowhow zullen leveren die noodzakelijk is om vliegtuigen van de concurrentie technisch aan te passen voor de nucleaire NAVO-taken. De vraag is hoe zwaar die derde taak voor gevechtsvliegtuigen (naast de bewaking van het luchtruim en de inzet in militaire operaties) weegt. Wellicht veel zwaarder dan de regering wil toegeven. Als ze het al over nucleaire taken wil hebben, want meestal luidt het standaard: “We bevestigen noch ontkennen dat er kernbommen in ons land liggen opgeslagen”. En zo vermijden opeenvolgende regeringen een vervelend debat.

In tijden waarin België met de vinger gewezen wordt voor zijn 'veel te lage' defensiebudget (op basis van het percentage van het BBP, want in reële termen staat ons land qua defensie-uitgaven op de 13de plaats op 28 NAVO-landen!) valt er heel wat internationale politieke munt te slaan uit de vervanging van de gevechtsvliegtuigen. De voorkeur voor de F-35 is een logisch gevolg van het NAVO-lidmaatschap. De keuze voor dit type straaljager zou onze belangrijke Amerikaanse bondgenoot bekoren en stelt ons land bovendien meteen in staat zijn trouw te bewijzen aan de nucleaire strategie van het NAVO-bondgenootschap. Ons land gebruikt de gevechtsvliegtuigen al jaren als politieke pasmunt via de deelname aan alle mogelijke militaire operaties in het buitenland (bv. Afghanistan, Libië, Irak, Syrië).

Kernwapens

De heisa rond de gevechtsvliegtuigen brengt ons tot waar het dringend eens grondig over moet gaan: de aanwezigheid van kernbommen op ons grondgebied en vooral ook hun potentiële inzetbaarheid, een Belgische opdracht. Het debat daarover is quasi nihil.

Deze voorbereidende gelekte nota drukt ons nog maar eens met de neus op het echte grote schandaal: 1. dat er voortdurend wordt gedacht in termen van de strategische mogelijkheid om kernbommen te droppen. Dat is niet meer of minder dan het zich schuldig maken - ik wik mijn woorden - aan het plannen van genocide.

2. dat opeenvolgende regeringen officieel blijven weigeren om te bevestigen dat er inzetbare kernbommen in ons land opgeslagen liggen die de veiligheid van de bevolking bedreigen omdat er -in tegenstelling tot de kerncentrales- geen veiligheidsplannen bestaan in geval van een ongeluk.

3. dat België in deze nota nogmaals openlijk aantoont dat ons land een loopje neemt met het internationaal recht. Het Non-proliferatieverdrag (NPT) -waar ons land partij van is- stelt in artikel 2 duidelijk dat niet-kernwapenstaten geen kernwapens naar hun land mogen laten transfereren, noch de controle mogen krijgen over kernwapens, rechtstreeks of onrechtstreeks.

Tijdschrift 445 -  2018

Artikels in dit nummer

Iraniërs willen een beter leven

President Rohani, foto: Mohammad Akhlaghi

Artikel

Eind 2017, begin 2018 spoelde een golf van protest en rellen over Iran. Er werd vergeleken met de protesten van 2009, toen de hervormingsgezinde presidentskandidaat Mousavi het in de verkiezingen moest afleggen tegen de conservatieve Ahmadinejad. Een manke vergelijking.

ma 09 apr 2018 - Paul Vanden Bavière
Tunesië: zeven magere jaren later?

Premier Youssef Chahed (c) ITU/ J. Marchand

Artikel

“We zouden moeten revolteren, een revolutie starten. De boel afbranden en afbreken. Ze mogen ons gerust opsluiten. We hebben niets te verliezen.”

vr 13 apr 2018 - Loes Debuysere
PESCO, of hoe Europese lidstaten zichzelf in het gareel dwingen

PESCO-landen

Artikel

De militarisering van Europa zit al bijna twee jaar in een stroomversnelling, maar het politieke en maatschappelijke debat daarover is zo goed als afwezig.

ma 16 apr 2018 - Ludo De Brabander
© 2018 vrede vzw - website by