NR 446
april
mei
juni
2018

Editoriaal

Kernwapens en de kloof tussen burger en politiek

Naar aanleiding van de eerste verjaardag van de goedkeuring van het VN-verbod op kernwapens op 7 juli 2018 en de NAVO-top in Brussel op 11 en 12 juli 2018, werd het publiek in Nederland, Duitsland, Italië en België op initiatief van Nobelprijswinnaar ICAN bevraagd over zijn houding t.o.v. kernwapens.

Afgelopen juni werd een representatieve steekproef gedaan bij 1048 Belgen.

Naar aanleiding van de eerste verjaardag van de goedkeuring van het VN-verbod op kernwapens op 7 juli 2018 en de NAVO-top in Brussel op 11 en 12 juli 2018, werd het publiek in Nederland, Duitsland, Italië en België op initiatief van Nobelprijswinnaar ICAN bevraagd over zijn houding t.o.v. kernwapens.

Afgelopen juni werd een representatieve steekproef gedaan bij 1048 Belgen.

Er werd hen onder meer gevraagd of Amerikaanse kernwapens verwijderd moeten worden van het Belgisch grondgebied, of de regering het VN-kernwapenverbod moet ondertekenen en of financiële instellingen actief mogen investeren in de kernwapenindustrie. Tot slot werd er ook gepolst naar de politieke affiniteit van de bevraagdenResultaat: 57% van de bevraagde Belgen wil de Amerikaanse kernwapens weg uit Kleine Brogel, 66% wil dat de Belgische regering het nieuwe VN-kernwapenverbod ondertekent en 68% vindt het niet kunnen dat Belgische banken investeren in de kernwapenindustrie. De uitkomst ligt in de lijn van de laatste Belgische opiniepeiling van 2014. Toen was 61% van de Belgen het eens met de stelling: ‘Alle kernwapens die op Belgisch grondgebied opgeslagen zijn, moeten worden verwijderd’. In Nederland is de uitkomst van de ICAN-enquête nagenoeg hetzelfde. In Duitsland en Italië is de publieke opinie nog duidelijker gekant tegen kernwapens: 70% van de bevraagde Duitsers wil af van de Amerikaanse kernwapens in Büchel en in Italië vindt 78% dat financiële instellingen niet mogen investeren in kernwapens.

De Franse vredesbeweging nam, eveneens in juni, het gelijkaardige initiatief tot een rondvraag over kernwapens. Ze polste naar de mening van de Franse burgers over de militaire uitgaven van de staat en naar hun houding ten opzichte van kernwapens. Ook in Frankrijk ging 67% van de bevraagden akkoord met de stelling dat Frankrijk het nieuwe VN-kernwapenverbod moet ondertekenen en ratificeren.

De resultaten zijn dus consistent voor de 5 verschillende West-Europese landen: een grote meerderheid van alle bevraagden wil af van de kernwapens op hun grondgebied, of het nu Amerikaanse kernbommen zijn of een eigen 'force de frappe'. En wat ook consistent is in de 5 landen, is het gevoerde regeringsbeleid dat hier lijnrecht tegenin gaat.

Beleid

Al deze landen schaffen nieuwe jachtbommenwerpers aan en geen van hen sluit kernwapenopdrachten expliciet uit. Met uitzondering van Nederland, nam zelfs geen enkel land deel aan de onderhandelingen voor een VN-kernwapenverbod. Maar uiteindelijk weigert nu ook Nederland, net als België, Frankrijk, Duitsland, Italië en Frankrijk, om het VN-kernwapenverdrag te ondertekenen. Sterker nog, deze landen voeren binnen de NAVO een gezamenlijk beleid om de geloofwaardigheid van het VN-kernwapenverbod te ondermijnen. Het nieuwe verdrag zou niet representatief zijn want de kernwapenstaten doen niet mee. Bovendien zou het verbod het bestaande Non-proliferatieverdrag (NPT) ondermijnen. Ook de woordvoerders van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken propageren actief deze onzin, in juni nog op een hoorzitting in het federale parlement.

U leest het goed: deze landen boycotten bewust het VN-verbod en gebruiken dan hun eigen afwezigheid als argument om de geloofwaardigheid ervan te ondergraven, il faut le faire! Het argument dat het VN-verbod het NPT zou aanvreten is je reinste onzin. Artikel 6 van het NPT stelt zelfs duidelijk dat de ondertekenende partijen te goeder trouw moeten onderhandelen over kernontwapening.

Het is echter wel zo dat het NPT op haar 50ste verjaardag (het werd op 1 juli 1968 goedgekeurd) zwaar onder druk staat. Maar dat is enkel aan de kernwapenstaten en hun slippendragers (zoals België) te wijten. Deze landen komen immers hun verdragsrechtelijke verplichting van ontwapening nog steeds niet na. Ze moderniseren momenteel zelfs hun kernwapenarsenalen, zodat we de volgende 30 jaar verder zullen moeten leven met de nucleaire dreiging.

De kloof tussen burger en politiek op het vlak van kernwapens is slecht nieuws voor de democratie. Over alle politieke partijgrenzen heen, vindt het grootste deel van het Belgische electoraat dat ons land het VN-kernwapenverbod moet tekenen en dat financiële instellingen niet mogen investeren in kernwapens. Maar de politieke partijen kunnen het zich blijkbaar permitteren om hun eigen achterban straal te negeren. Financiële instellingen daarentegen lijken wél gevoelig voor de mening van hun klanten. In juni, na jaren van campagne voeren door de vredesbeweging, kondigde KBC, de grootste Belgische bank, aan dat ze met onmiddellijke ingang stopt met alle investeringen in kernwapens. Een overwinning voor de Belgische Coalitie Tegen Kernwapens!

Tijdschrift 446 -  2018

Artikels in dit nummer

Xingu en Blairo
Artikel

Deze zomer zou ik naar het grootste reservaat van inheemse volkeren in Brazilië gaan, 'Parque Indígena do Xingu'. Door omstandigheden kon het bezoek niet doorgaan, maar er kwam een interessant alternatief uit de bus: een ontmoeting met de inheemse rechtenorganisatie OPAN en prof. Pignati.

do 12 jul 2018 - Luc Vankrunkelsven
Klimaatverandering voor de rechtbanken

De KlimaSeniorinnen van Zwitserland (foto: klimaseniorinnen.ch)

Artikel

Burgers, van Portugal tot Pakistan en van de VS tot Zuid-Afrika, slepen hun verkozen leiders voor de rechtbank wegens een gebrek aan actie tegen de klimaatverandering.

do 12 jul 2018 - Emma Fraisseaux
Meer aandacht voor het Aziatisch bondgenootschap
Artikel

Naarmate de Shanghai-samenwerkingsorganisatie invloedrijker wordt in de globale wereldpolitiek, zal de aandacht voor deze regionale organisatie in het Westen vanzelf toenemen.

do 12 jul 2018 - Antoine Uytterhaeghe
© 2018 vrede vzw - website by