Donald Trump, president van de VS, heeft Saoedi-Arabië en Qatar aangemaand om zich achter de Akkoorden van Abraham te scharen, d.w.z. diplomatieke relaties met Israël aan te knopen. Trump is daartoe zelf aangespoord door het staatshoofd van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Muhammad Ben Zayed, emir van Abu Dhabi. 

Die laatste wil zo de Saoedi’s een pad in de korf zetten, want de Saoedische koning Salman bin Abdoel Aziz al-Saud heeft altijd volgehouden dat normalisatie alleen kan als Israël instemt met de erkenning van een Palestijnse staat. Riad staat tegenover een front VAE-VS.

Oliegeld

Er is sprake van toenemende fricties tussen de Saoedi’s en de Emiraten. Beide hebben te lijden gehad, en hebben nog te lijden, van de oorlog tegen Iran. Ze kunnen hun olie niet naar believen uitvoeren en de Iraniërs hebben beide landen bestookt, al hebben ze veel meer pijlen gericht op de Emiraten dan op de Saoedi’s. De Emiraten zijn dan ook veel meer aan de grote vijanden VS en Israël verbonden dan die Saoedi's.

De VAE heeft eind 2020 geen ogenblik geaarzeld om toe te treden tot de Akkoorden van Abraham. Sindsdien is er op veel vlakken, waaronder militair, een nauwe samenwerking met Israël. En er zijn zeer sterke geruchten dat Israël de Emiraten tijdens de oorlog militair zijn bijgesprongen tegen Iraanse aanvallen. De samenwerking tussen de VAE en Israël reikt steeds verder - de emirs geven geen rooie duit om de Palestijnen.

Ook de uitstap van de VAE uit de OPEC -dat kartel van olieproducerende landen aangevoerd door de Saoedi’s- heeft met de rivaliteit met Saoedi-Arabië te maken. De Emiraten zijn veel minder dan de Saoedi's afhankelijk van de olieverkoop, maar ze willen er wel volledig zelfstandig over beslissen.

De Saoedi’s hebben meer dan de emirs hoge olieprijzen nodig om hun levensstandaard op peil te houden. Kroonprins en tevens premier Mohammad bin Salman al-Saoed (MBS) heeft al veel van zijn megaprojecten moeten inslikken omdat hij te hoog en te duur heeft gemikt. De Emiraten zijn Saoedi-Arabië mijlen voor inzake de diversificatie van hun economie. Olie zorgt nog maar voor een vierde van hun inkomsten. De Saoedi's lopen dus achter. Dat is goed te merken in Afrika, waar de VAE economisch veel dieper ingeplant zit dan zijn buurland.

Gewapende botsing

De rivaliteit tussen beide Golfstaten is begin dit jaar even militair ontspoord. De Emiraten hadden de voorbije jaren nogal overmoedig opgetreden in Jemen. Terwijl de Saoedi’s er de officiële regering steunden in haar strijd tegen de opstandige Houthi’s -en daarbij hun afkeer van de Moslimbroeders even opzijzetten- steunde de VAE volop een deel van de zuidelijke separatisten (al-Hirak), met name de 'Southern Transitional Council' (STC).

Toen deze separatisten grote delen van Hadramaut -de zuidoostelijke regio van het land- innamen en de havenstad Aden binnen bereik hadden, grepen de Saoedi’s militair in. Zij beschouwen die regio immers als een logisch verlengstuk van hun eigen land - een terras op de Indische Oceaan. De STC-separatisten, en met hen de VAE, werden gewapenderhand tot de orde geroepen.

De Emiraten nemen sindsdien elke gelegenheid te baat om de Saoedi’s die vernedering betaald te zetten. Riad tekende vorig jaar een militaire overeenkomst met Pakistan voor wederzijdse bijstand. Pakistan dat verwoed tracht te bemiddelen in de oorlog tegen Iran, toont zich volgens de VAE te vriendelijk voor Teheran, waarop het van Pakistan de onmiddellijke betaling van een schuld van 3,5 miljard dollar eiste. De Pakistanen zijn bij de Saoedi’s moeten gaan aankloppen voor dat geld.

Ook Egypte staat volgens de emirs op veel te goede voet met de Saoedi-Arabië. Toen de Egyptische president Al Sisi onlangs de VAE bezocht, kreeg hij in de plaats van een hartelijk welkom op het paleis, een thee voorgeschoteld in een shopping mall. Emir Muhammad Ben Zayed heeft goede banden met Ethiopië dat op de Nijl -tegen Egyptisch protest in- een stuwdam bouwde.

Soedan

Ook op andere plaatsen in Afrika staan Saoedi-Arabië en de VAE tegenover elkaar. In Libië steunen de Emiraten heel actief het kamp van krijgsheer Haftar, tegen de regering in Tripoli. Maar vooral in Soedan liggen de twee Golfstaten op ramkoers. De Emiraten bewapenen er de paramilitaire 'Rapid Support Forces' (RSF), die met de hulp van de emirs een waar economisch-militair imperium hebben opgebouwd. De RSF zijn al verscheidene keren beschuldigd van massale moordpartijen met door de VAE geleverde wapens. De Saoedi’s steunen in Soedan het regeringsleger, ook al hebben de Moslimbroeders er veel invloed. Daarnaast zijn de Emiraten -samen met Israël- ook een steunpilaar van de zelfverklaarde staat Somaliland, een deel van Somalië dat volkomen zelfstandig opereert.

De VAE is de vierde grootste investeerder in Afrika. Het kocht onder meer een ganse resem havens en verwierf in talrijke landen landbouwgronden. Op het Afrikaans continent overvleugelen de emirs de Saoedi’s in alle opzichten. In al die sectoren kan de VAE bovendien rekenen op de welwillendheid van de Verenigde Staten. Afwachten wat het Saoedische antwoord wordt op het dringende verzoek van Trump om banden aan te knopen met Israël... als er al een antwoord komt.

Dit artikel verscheen eerst in Uitpers.