In 2025 gaven de negen kernwapenstaten samen 119 miljard dollar uit (iets meer dan 105 miljard euro), oftewel 3.768 dollar per seconde, aan hun kernwapenarsenalen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de NGO ‘International Campaign to Abolish Nuclear Weapons’ (ICAN).

In augustus 2025 was het 80 jaar geleden dat de Verenigde Staten atoombombardementen uitvoerde op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki. Daarbij kwamen alleen al tegen het einde van 1945 meer dan 210.000 mensen om het leven. Er zouden nog vele tienduizenden dodelijke slachtoffers bijkomen als gevolg van de verschrikkelijke langetermijneffecten van de radioactieve straling.

Al sinds kernwapens voor het eerst werden ontwikkeld, hebben landen die erover beschikken op verschillende tijdstippen gedreigd met het gebruik ervan en zich daar ook voortdurend op voorbereid via militaire oefeningen en het handhaven van hun nucleaire paraatheid. De afgelopen jaren, in een context van toenemende geopolitieke spanningen en oorlogen, zijn kernwapens opnieuw belangrijker geworden in nationale en regionale veiligheidsstrategieën. De nucleaire dreiging is bijgevolg aanzienlijk toegenomen. 

Stijgende nucleaire budgetten

Het ICAN-rapport ‘Premeditated: Nuclear Weapons Spending in 2025’ onthult dat de negen kernwapenstaten in de wereld -de Verenigde Staten, Rusland, China, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, India, Pakistan, Israël en Noord-Korea- vorig jaar gezamenlijk 118.821.974.542 dollar -bijna 119 miljard- hebben uitgegeven aan het onderhoud, de modernisering en de uitbreiding van hun kernwapenarsenalen. Het gaat om een stijging van 19% ten opzichte van het voorgaande jaar, wat concreet neerkomt op een toename van 16,8 miljard dollar.

De VS besteedde in 2025 meer aan zijn nucleair arsenaal dan alle andere kernwapenstaten samen, namelijk 69,2 miljard dollar, en kende met 12,4 miljard dollar ook de grootste toename van de uitgaven ten opzichte van 2024. China prijkt op de tweede plaats. Het spendeerde vorig jaar 13,5 miljard dollar aan zijn nucleair arsenaal. Het Verenigd Koninkrijk is met 12,6 miljard dollar de derde grootste besteder. De lijst wordt in dalende volorde vervolledigd door Rusland met 9,5 miljard dollar, Frankrijk met 7,7 miljard dollar, India met 2,8 miljard dollar, Pakistan met 1,5 miljard dollar, Israël met 1,2 miljard dollar en Noord-Korea met 656 miljoen dollar.

Het ontwikkelen en onderhouden van kernwapens is echter nooit een kost voor slechts één jaar. De investeringen in kernwapens zijn de afgelopen jaren gestaag toegenomen. Tussen 2021 en 2025 gaven de kernwapenstaten samen 471 miljard dollar uit aan hun kernwapenarsenalen. Elk jaar hebben deze negen landen hun gezamenlijke uitgaven met meer dan 10% verhoogd.

Over de hele linie plannen kernwapenstaten om hun arsenalen nog decennialang in stand te houden. Verschillende kernwapenstaten hebben hun uitgavenprognoses voor kernwapens openbaar gemaakt. Die lopen op tot tientallen miljarden of zelfs meer dan 1 biljoen dollar voor de komende tien jaar of langer. Daarnaast beschikken alle kernmachten over nucleaire wapensystemen die minstens tot 2050 operationeel zullen blijven en plannen sommige momenteel de bouw van nieuwe systemen die ze tot ver in de 22e eeuw in gebruik willen houden.

Het is een miljardenbusiness die lucratieve inkomsten oplevert voor de wapenindustrie. In 2025 verdienden 25 bedrijven minstens 38 miljard dollar aan de ontwikkeling, de productie en het onderhoud van kernwapens. Samen hebben deze bedrijven nog voor minstens 401 miljard dollar aan uitstaande contracten. De VS is ook hier koploper. 19 van de 25 in het rapport onderzochte bedrijven zijn nauw betrokken bij het kernwapencomplex van de VS. Ze hebben lopende contracten ter waarde van minstens 375 miljard dollar.

Met zoveel op het spel, is het niet verwonderlijk dat de bedrijven geïdentificeerd in het nieuwe ICAN-rapport, alleen al in de VS, meer dan 134 miljoen dollar uitgaven aan lobbyisten om hun belangen te behartigen. In Frankrijk investeerden ze in 2025 bijna 4 miljoen aan lobbywerk en in het VK hadden ze 226 ontmoetingen met hooggeplaatste Britse functionarissen, waaronder vier met het kantoor van de premier, met het oog op het beïnvloeden van het overheidsbeleid. 

Valse veiligheid

De duizelingwekkende bedragen die gespendeerd worden aan kernwapens, gaan ten koste van eerlijke bijdrages aan het voorkomen van oorlog en het waarborgen van duurzame veiligheid via multilaterale diplomatie en overeenkomsten, onder meer via de Verenigde Naties. Ze kaderen ook in een bredere militarisering, gekenmerkt door stijgende militaire budgetten, die overigens niet hebben belet dat de mondiale veiligheid de afgelopen jaren verder is verslechterd.

Kernwapens zelf zijn willekeurige massavernietigingswapens die niet gebruikt kunnen worden zonder een humanitaire en ecologische catastrofe te veroorzaken. Ze bieden een valse veiligheid, omdat die berust op de dreiging van massale vernietiging. Bovendien stimuleren ze een wapenwedloop en verdere proliferatie. Het loutere bestaan van kernwapens maakt de wereld onveiliger, want het risico op nucleaire escalatie bij conflicten en de kans op menselijke vergissingen, technische problemen en ongelukken zijn nooit volledig uit te sluiten. Ten slotte dragen kernwapens op geen enkele manier bij aan het bestrijden van reële bedreigingen voor de menselijke veiligheid, zoals armoede en sociale ongelijkheid, klimaatverandering, pandemieën, enz. De immense bedragen die kernwapenstaten investeren in hun arsenalen, onttrekken ook cruciale middelen aan het lenigen van de eigen maatschappelijke noden, zoals onderwijs, gezondheidszorg, openbare diensten, klimaatbeleid, enz.

Om de cijfers nog wat meer in perspectief te plaatsen, geeft het ICAN-rapport een aantal concrete voorbeelden. De totale uitgaven aan kernwapens in 2025 zijn gelijk aan 32 keer het jaarlijkse basisbudget van de Verenigde Naties! Met wat er de afgelopen drie jaar alleen al aan kernwapens is uitgegeven, had de honger in de wereld beëindigd kunnen worden. Met het equivalent van wat de kernwapenstaten vorig jaar uitgaven aan hun nucleaire arsenalen konden meer dan 6 miljoen woningen aangepast worden om volledig op zonne-energie te draaien. Eén week aan kernwapenuitgaven staat gelijk aan de financiering van 12 miljard vaccins tegen mazelen, bof en rodehond. Met één dag aan kernwapenuitgaven kunnen 2 miljard bomen worden geplant. Het bedrag dat de kernwapenstaten in één minuut uitgaven is genoeg om 3.478 mensen een jaar lang toegang tot schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen te garanderen. En één seconde aan wereldwijde uitgaven voor kernwapens komt overeen met de kost van het planten van 25.120 bomen.

Uiteindelijk maken deze cijfers duidelijk dat de kwestie van kernwapens niet alleen draait om vermeende veiligheid, maar ook om de vraag welke toekomst we wereldwijd willen financieren.