Terwijl Israël zijn oorlog in het Midden-Oosten opschaalt, kondigen de Belgische middenveldorganisaties 11.11.11, ABVV-FGTB, ACV-CSC, INTAL, Vrede vzw en SOS Gaza een opvallend initiatief aan. Op dinsdag 12 mei, de avond waarop België het podium deelt met Israël in de halve finale, organiseren ze in Brussel een alternatief evenement: United for Palestine.
Geef genocide geen podium
De controverse over de deelname van Israël aan het Eurovisiesongfestival leidde begin december vorig jaar tot een breuk. Nadat duidelijk werd dat Israël in 2026 opnieuw ongehinderd zou kunnen deelnemen, kondigden vijf landen aan niet langer te participeren. Naast Spanje en Ierland, trokken ook Nederland, IJsland en Slovenië zich terug.
België liet weten wél mee te doen aan het Songfestival. De Franstalige omroep RTBF bevestigde de deelname van ons land. De VRT van haar kant liet weten het songfestival uit te zenden, hoewel de omroep bij de EBU had gepleit voor een uitsluiting van Israël.
“Als de VRT vindt dat Israël niet had mogen deelnemen en genocide geen podium mag krijgen, dan moet ze daar consequent naar handelen. Anders blijft het bij symbolische verontwaardiging terwijl het scherm gewoon aanblijft. Dan is het ‘douze points’ voor mooie woorden, maar ‘zero points’ voor geloofwaardigheid.”
Alternatief podium in Brussel
Daarom schuift een coalitie van mensenrechtenorganisaties een alternatief naar voren. Op dinsdag 12 mei, de avond waarop België samen met Israël aantreedt in de halve finale, organiseren 11.11.11, ABVV-FGTB, ACV-CSC, INTAL, Vrede vzw en SOS Gaza in La Madeleine in Brussel United for Palestine. Het wordt een avond met muziek, getuigenissen en artiesten die zich uitspreken voor mensenrechten.
“Wij weigeren een podium te geven aan genocide en oorlogszucht.” zegt Katrien De Ruysscher namens de organisatoren. “Als het officiële festival geen rode lijn trekt, dan bouwen wij zelf een ander podium. United for Palestine is er voor iedereen die vindt dat cultuur niet losstaat van de realiteit en mensenrechten. Met deze avond willen we de Israëlische regering ter verantwoording roepen en een duidelijk signaal de wereld insturen.”
De organisatoren zien ook een rol weggelegd voor de publieke omroep. “De VRT gaf eerder aan dat ze vragen had bij de deelname van Israël. United for Palestine toont dat er wél een alternatief mogelijk is dat mensenrechten centraal stelt. We nodigen de VRT uit om mee ruimte te geven aan dat alternatief, en zo haar engagement voor mensenrechten ook concreet zichtbaar te maken.”
Opvallende namen op de affiche
Op de affiche staan zowel voormalige Belgische Songfestivaldeelnemers als andere bekende artiesten die het debat niet uit de weg gaan en hun stem willen laten horen. De artiesten brengen tijdens United for Palestine naast een eigen nummer ook een iconisch songfestivallied.
Zo treedt Gustaph op, de Belgische inzending van 2023 die met 'Because of You' een zevende plaats behaalde. Ook Geike Arnaert, die met Hooverphonic België vertegenwoordigde op het Songfestival van 2021, staat op het podium in Brussel. Walter Verdin bevestigde eveneens zijn deelname, hij stond met 'Pas de Deux' in 1983 op het Songfestivalpodium.
Maar daar blijft het niet bij. Ook artiesten die zelf nooit deelnamen aan het Eurovisiesongfestival engageren zich voor de avond – wel in een uitgesproken Eurovision-jasje. Zo behoort Daan tot de eerste reeks aangekondigde namen. Ook Zap Mama sluit zich aan bij het alternatief Songfestival. De internationaal gerenommeerde artiest, genomineerd voor een Grammy Award, onderstreept dat muziek grenzen kan overstijgen. Daarnaast zullen de bekende Franstalige zanger Noé Preszow, Lenny Lenny (Lennert Coorevits) en Stef Kamil Carlens op het podium staan.
De bekende Palestijnse zangeres Nai Barghouti is aanwezig op 12 mei en zal met andere Palestijnse muzikanten het podium delen. Zij zullen ook een Eurosongnummer brengen, wat binnen de huidige context van het Songfestival een sterk statement vormt.
Volgens de organisatoren onderstreept net die mix de boodschap van het evenement. Muziek en cultuur kunnen een brug zijn tussen het publiek, menselijkheid en mensenrechten. Artiesten tonen dat je het feest kan omarmen, maar tegelijk een rode lijn kan trekken.
Deel van bredere Europese beweging
Het Brusselse initiatief staat niet op zichzelf. In verschillende Europese steden worden gelijkaardige alternatieve evenementen voorbereid, onder meer in Oostenrijk, Duitsland, Slovenië, Spanje en Italië. Samen willen de organisatoren een duidelijk signaal geven aan de Europese omroepunie en de deelnemende landen: No stage for genocide!
Met deze avond willen we terugkeren naar het oorspronkelijke idee van het Eurovisiesongfestival, dat in 1953 werd opgericht om Europese landen na de Tweede Wereldoorlog opnieuw te verbinden. We kiezen voor een avond die verbindt, die ruimte biedt voor reflectie en die hoop centraal stelt.
Regionale escalatie onderstreept urgentie
Het initiatief komt er op een moment waarop het geweld in de regio verder escaleert. Naast de verwoesting in Gaza en de Westelijke Jordaanoever voert Israël ook op grote schaal aanvallen uit in Libanon en Iran die in strijd zijn met het internationaal recht. In Libanon zijn volgens internationale organisaties inmiddels honderdduizenden mensen ontheemd geraakt door het geweld, terwijl Israëlische ministers openlijk dreigen een tweede Gaza te maken van het land.
“Dit gaat niet alleen over muziek of entertainment,” zegt Katrien De Ruysscher voor United for Palestine. “Wanneer internationaal recht systematisch geschonden wordt en het geweld zich uitbreidt naar een hele regio, kan Europa niet doen alsof alles business as usual is.”
Meer info en tickets voor United for Palestine vind je op www.unitedforpalestine.be.
Teken ook onze petitie op www.unitedforpalestine.be.
