Een zwaar, geel metalen afsluithek langs een straat nabij Bethlehem is uitgegroeid tot meer dan alleen een fysieke barrière. Het is deel gaan uitmaken van de verbeelding van een kind en van het dagelijkse leven.
Vanuit het raam van mijn woonkamer kan ik het gele afsluithek zien. Het staat dwars op de hoofdweg die verschillende dorpen ten westen van Bethlehem verbindt met de rest van de Westelijke Jordaanoever. Voor een buitenstaander lijkt het misschien een gewoon metalen afsluithek. Voor de mensen die hier wonen is het echter uitgegroeid tot iets veel ingrijpenders: een dagelijkse bron van onzekerheid die hun routines, beslissingen, bestaansmiddelen en zelfs hun jeugdherinneringen vormgeeft.
Mijn huis staat langs de weg. Elke dag zie ik mensen het hek naderen zonder te weten wat ze zullen aantreffen. Zal het open zijn? Gesloten? Zal er een militaire controlepost zijn? Zullen ze minuten of urenlang worden opgehouden, of gedwongen worden helemaal terug te keren?
Voor veel gezinnen gaat de eerste vraag van de dag niet langer over het werk, het schoolschema of het weer. Ze is simpelweg: "Is het hek vandaag open?" Er zijn volledige WhatsApp-groepen ontstaan die uitsluitend rond die vraag draaien. Inwoners wisselen de hele dag door updates uit. Iemand meldt dat het verkeer doorrijdt. Een ander waarschuwt voor vertragingen. Een derde deelt een foto waarop te zien is dat de weg is afgesloten.
Deze groepen werden niet gecreëerd om het over politiek te hebben. Ze bestaan omdat mensen moeten weten of ze naar hun werk kunnen, colleges aan de universiteit kunnen bijwonen, een medische afspraak kunnen bereiken of familie kunnen bezoeken.
Het afsluithek is een permanente aanwezigheid geworden. Wanneer het volledig wordt gesloten, verandert de situatie onmiddellijk. Bestuurders parkeren hun auto’s dan langs de kant van de weg en gaan te voet verder. Studenten haasten zich naar scholen en universiteiten. Werknemers stappen om te vermijden dat ze een dagloon verliezen. Mensen met boodschappen, zakken of kleine kinderen leggen de afstand te voet af die niet langer met voertuigen kan worden overbrugd.
’s Avonds keren velen langs dezelfde weg terug - moe, gefrustreerd en onzeker of ze de weg open zullen vinden wanneer het tijd is om naar huis te gaan.
Soms vragen mensen toestemming om hun auto bij ons huis te laten staan omdat ze niet weten wanneer ze die zullen kunnen ophalen. Meer dan eens heb ik gezien hoe mensen hun auto parkeren, hun bezittingen op de schouders nemen en hun reis te voet verderzetten omdat er geen andere optie is.
Het zichtbare ongemak is gemakkelijk te beschrijven. De onzichtbare last is moeilijker te meten.
Wat betekent het om je leven te organiseren rond onzekerheid? Wat gebeurt er wanneer een gewone rit naar het werk, school of een medische afspraak verandert in een dagelijkse afweging met alternatieve routes, onverwachte vertragingen en de mogelijkheid dat de weg plotseling wordt versperd?
Na verloop van tijd nestelt de onzekerheid zich in het leven. Ze beïnvloedt de productiviteit, familieplannen, sociale engagementen en het mentale welzijn. Gesprekken worden gedomineerd door de vraag of de weg open zal zijn en of er toegangsbeperkingen gelden. Plannen en agenda’s blijven onder voorbehoud. Zelfs vieringen, bruiloften en familiebijeenkomsten worden gepland met de voordurende mogelijkheid van verstoring in het achterhoofd.
De impact reikt veel verder dan vervoer. De manier waarop mensen denken verandert. En misschien is die impact nergens zichtbaarder dan in de manier waarop kinderen de wereld om hen heen opnemen.
Mijn zoon is acht jaar oud. De afgelopen maanden heeft hij het hek meer dan 30 keer getekend. Niemand heeft hem gevraagd dat te doen. Geen leraar heeft hem dit als opdracht gegeven. Toch blijft het gele afsluithek opduiken in zijn tekeningen. Soms is het gesloten. Soms staan er auto’s voor te wachten. Soms lopen er mensen omheen. Af en toe staan er figuren vlakbij die toekijken.
In het begin merkte ik het nauwelijks op. Kinderen tekenen wat ze zien. Maar naarmate de tekeningen zich opstapelden, begon het mijn aandacht te trekken. Steeds opnieuw keerde hetzelfde beeld terug. Een hek. Een straat. Wachten.
Kinderen horen hun schriften te vullen met voetbalvelden, superhelden, dieren, vrienden, dromen en denkbeeldige avonturen. Toch had het hek in de tekeningen van mijn zoon een vaste plaats verworven. Dat besef bleef bij mij hangen.
De werkelijke kost van de bewegingsrestricties op de Westelijke Jordaanoever wordt vaak besproken in termen van economie, mobiliteit of veiligheid. Die discussies zijn belangrijk. Maar er is nog een andere kost die veel minder aandacht krijgt: de hoeveelheid mentale ruimte die wordt ingenomen door obstakels die deel zijn geworden van het dagelijks leven.
Wanneer volwassenen het voortdurend hebben over de weg en of die open of gesloten is, luisteren kinderen mee. Wanneer plannen herhaaldelijk worden verstoord, merken kinderen dat op. Wanneer onzekerheid normaal wordt, absorberen kinderen die als een deel van hun begrip van hoe de wereld werkt.
De invloed van het metalen afsluithek buiten mijn raam reikt veel verder dan de weg die het controleert. Het verschijnt in gesprekken aan de eettafel. Het beheerst de WhatsApp-groepen van de buurt. Het beïnvloedt werkschema's, de aanwezigheid op school en familiebezoeken. En in het geval van mijn zoon verschijnt het telkens opnieuw op de vellen papier die verspreid liggen in ons huis.
Onlangs heb ik een aantal van zijn tekeningen verzameld en naast elkaar gelegd. Daar was het weer: het gele hek - soms gesloten, soms met een rij wachtende auto’s ervoor. Ik stelde mezelf een eenvoudige vraag: wat zou mijn zoon tekenen als het afsluithek er niet was? Ik weet het antwoord niet. Maar ik weet wel dat geen enkel kind zo vertrouwd zou mogen raken met een barrière dat die een blijvende plaats krijgt in zijn verbeelding.
Daarom schrijf ik dit.
Het gaat niet alleen over een geel hek langs een weg nabij Bethlehem, maar over hoe onzekerheid het dagelijks leven binnensijpelt, zich in gemeenschappen nestelt en in stilte de herinneringen vormgeeft van een generatie die opgroeit in de schaduw ervan.
