Nucleaire deal met Iran.
3 minuten

Brazilië bereikt een overeenkomst over het Iraanse uranium dank zij de goede diensten van Turkije. Als de eerste officiële berichten worden bevestigd en er inderdaad een werkbaar akkoord hieromtrent is gesloten, komt de creatie van het nieuwste westerse vijandbeeld – Iran als de baarlijke nucleaire duivel – helemaal op de helling te staan. Nucleaire strategieën van de VS en van de NAVO-bondgenoten komen dan onder druk? Of kan het Westen nog wel een nieuwe bedreiging bedenken?

Er waren weinig waarnemers die in de goede afloop geloofden van Lula's poging om in Teheran een overeenkomst over het Iraans uraniumverrijkingsprogramma te bereiken. Maar tijdens een drielandenontmoeting met nog Turkije erbij werd maandag 17 mei een akkoord gesloten om laag-verrijkt uranium (3à 4%) viaTurkije te laten upgraden naar een medium-verrijkt niveau(20%) zodat de uraniumstaven bruikbaar zijn voor medische doelstellingen. “Er zijn nu geen redenen meer voor sancties of druk”, zei de Turkse minister van buitenlandse zaken. Zal de 5+1 onderhandelingsgroep (permanente leden van de Veiligheidsraad + Duitsland) deze diplomatieke vernedering kunnen slikken?

Voorlopig is er nog geen reactie uit Washington. Maar in Londen liet de nieuwe eerste minster David Cameron weten dat “de Britse positie ten opzichte van Iran niet is gewijzigd, en dat zolang Iran de internationale gemeenschap niet gerust kan stellen over zijn nucleaire plannen Londen zal blijven werken aan nieuwe sancties tegen het regime”. Duitsland meent dan dat alles afhangt op welke wijze Iran nog verder zal gaan met uraniumverrijking in het binnenland, omdat de Iraanse woordvoerder aankondigde dat het land het recht behoudt op verrijking voor vreedzame doeleinden. Het ziet er nochtans naar uit dat Teheran nu aan bijna alle voorwaarden van het vroegere 5+1-voorstel tegemoet komt. Nu Turkije wordt ingeschakeld kan Teheran echter met opgeheven stellen dat het niet heeft toegegeven aan Amerikaanse druk. Was dit het essentiële deel van een uitgekiende Braziliaanse strategie? Of was een en ander ook al in die richting besproken tijdens de recente BRIC-top (Brazilië, Rusland, India en China) waar gesteld werd dat in dit dossier de te volgen weg verloopt via onderhandelingen en niet via sancties? Feit is dat Brazilië en Turkije – beiden tijdelijk lid van de Veiligheidsraad- kennelijk slaagden waar de 'groten der aarde' faalden. Zal de westerse diplomatie deze kaakslag zo maar verteren?

Naar verluidt zou Iran nu wel bereid zijn om z'n totale laag-verrijkte stock naar het buitenland te brengen, maar Turkije moet dan wel binnen het jaar de bewerkte uraniumstaven leveren -verrijkt in Rusland of Frankrijk -, zoniet moet het 'onverwijld en onvoorwaardelijk' de oorspronkelijke levering terugbezorgen.  Deze overeenkomst moet ook wel door het IAEA en de Vs mede worden ondertekend. Een maand later zou Iran dan zijn totale voorraad van 1200 kg laag-verrijkt uranium aan Turkije leveren waar het onder gezamenlijke controle van de VN én Iran zou blijven.

We zullen ook nog verder na moeten gaan welke rol Turkije echt beoogt door in deze deal mee te stappen. Doet Ankara dit in opdracht – of toch met medeweten – van Washington of is dit een nieuwe stap naar een onafhankelijk buitenlands beleid van Turkije?

Georges Spriet
17 mei 15u

 

Thema
Land

Nieuwsbrief

Schrijf je in op onze digitale nieuwsbrief.