De zes sociaal-culturele organisaties die hun subsidies helemaal of voor een groot deel verliezen, stappen naar de Raad van State om een klacht in te dienen tegen de Vlaamse regering. Het besluit van de Vlaamse regering heeft juridisch geen grond.

De Vlaamse regering besloot op 13 november om de subsidies voor LABO vzw en HOTM volledig te schrappen. Vrede, Vredesactie, Climaxi en DeWereldMorgen (GetBasic vzw) worden teruggezet naar het minimumbedrag. Dit gaat volledig in tegen het advies van de beoordelingscommissie van het departement Cultuur, Jeugd en Media, die hun subsidieaanvraag voor de komende beleidsperiode 2026 - 2030 heeft goedgekeurd. 

De beslissingen over de subsidieaanvragen zijn bovendien in strijd met het subsidiedecreet, de Cultuurpactwet en een hele reeks algemene beginselen van behoorlijk bestuur (zoals het rechtszekerheidsbeginsel of het zorgvuldigheidsbeginsel).

Officieel luidt de motivering van de regering dat deze organisaties “steun verlenen aan acties van Code Rood” of “niet ondubbelzinnig afstand nemen van gewelddadige acties”, maar de formele motiveringen van de overheid bevatten verder geen enkel bewijs voor die beschuldigingen. Geen van de organisaties was betrokken bij gewelddadige feiten. “Een vredesorganisatie beschuldigen van gewelddadig extremisme, je moet maar durven”, aldus Ludo De Brabander van Vrede vzw. 

“Omdat N-VA zich zo hard stoort aan onze acties, verzonnen ze een nieuw criterium: ‘geen ondubbelzinnige afstandname van gewelddadige actie’. Een eis waaraan je nooit kan voldoen, want zij kunnen altijd zeggen: 'niet ondubbelzinnig genoeg'. Het stigmatiseert ons werk, legitimeert haat en brengt vrijwilligers in gevaar”, vult Rachida Aziz van HOTM aan. 

“Dit past volgens ons ook in een breder kader van criminalisering van sociale actie”, aldus Jens Van Lathem van LABO vzw. Hij verwijst daarbij naar het wetsontwerp-Quintin en het deradicaliseringsplan van Zuhal Demir, die het de regering mogelijk maken om op basis van enkel een ‘vermoeden van extremisme’ organisaties te verbieden of hen alle subsidies te ontnemen. 

Uit de berichtgeving in de pers én de debatten in het parlement zelf leiden de verschillende organisaties af dat het hier gaat om een zuiver politiek-ideologische beslissing. “Wij zijn kritisch voor de regering en daarom worden we nu geviseerd”, aldus Seppe De Meulder van DeWereldMorgen. “Tegelijkertijd is dit ook een signaal naar alle andere organisaties: als je te kritisch bent en je durft uit te spreken, vlieg je eruit”, zo waarschuwt Lichen Ullmann van Vredesactie voor het zogenaamde chilling effect.

“De essentie van het decreet, dat organisaties autonoom kunnen werken, ook wanneer hun thema’s of doelgroepen politiek gevoelig liggen, wordt uitgehold”, zo vat Filip De Bodt van Climaxi het samen. Hij benadrukt dat naar de Raad van State stappen dus ook een principiële beslissing is.

De geraakte organisaties zien deze beslissing namelijk als een stap in de richting van een autoritaire bestuursvorm zoals in Polen of Hongarije. Ze roepen op om dit samen met het hele middenveld en alle mensen die de democratie genegen zijn een halt toe te roepen en zo het afglijden te stoppen. 

De werking van Vrede vzw is in gevaar! Steun ons met een gift -BE25 8939 4408 3382- of door lid te worden van onze organisatie voor 5 of 10 euro per maand.