Dit weekend zijn in de Cubaanse hoofdstad Havana honderden mensen samengekomen om hun solidariteit te tonen met het Cubaanse volk. Het hulpkonvooi, een initiatief van ‘Nuestra América’ geïnspireerd door de ‘Global Sumud Flotilla’ naar Gaza, wil de verstikkende olieblokkade tegen Cuba doorbreken die Trump in januari decreteerde en een ontwrichtend effect heeft op de hele samenleving.
Het schip de 'Granma 2.0' arriveerde met tonnen hulpgoederen vanuit Mexico. De Mexicaanse regering zelf stuurde ook nog eens tientallen tonnen hulp. De vele activisten die vanuit de hele wereld per vliegtuig naar Cuba reisden de afgelopen week hadden ook valiezen en dozen vol hulpgoederen mee.
Dit alles is niet meer dan wat water naar de zee dragen. De problemen van het land zijn enorm, want stilaan valt alles -maar dan ook alles- stil door gebrek aan energie, van de gezondheidszorg en de oogst tot de afvalophaling. Sinds kort is ook de drinkwatervoorziening in gevaar.
Twee Russische olietankers die ondanks Trumps blokkade op weg waren naar Cuba zijn onder dreiging van de VS een andere koers gaan varen: de ene naar Venezuela, de andere naar de VS. En Cuba weigerde een importvergunning voor de VS-ambassade in Havana die olie wilde voor haar generatoren.
De Cubaanse medische teams die naar andere landen werden uitgestuurd en een deviezenbron voor het land waren, komen onder druk van de VS een voor een terug. Enkel Mexico, Italië en Qatar houden nog stand.
De Cubaanse export is de afgelopen vijf jaar met 75% afgenomen. Het toerisme heeft zich na de COVID-crisis niet echt weten te herstellen en kan er zonder energie uiteraard niet bovenop komen. De Cubaanse peso blijft in waarde dalen. Men verwacht dat het bruto binnenlands product (BBP) in 2026 met zo’n 7% kan dalen. Hoe moeten de mensen overleven?
Onderhandelingen
"Ik zal de eer hebben Cuba in te nemen", zei Trump afgelopen week. "Eigenlijk kan ik ermee doen wat ik wil". En dat is blijkbaar het volk in een wurggreep houden. Er zijn vanzelfsprekend al binnenlandse protesten uitgebroken. De regering toont begrip, maar veroordeelt het geweld. Wat de VS exact wil bereiken is niet duidelijk.
Trump heeft zijn zinnen blijkbaar gezet op een Venezuela-formule: economische veranderingen die voordelig zijn voor de VS, maar geen regimeverandering. Er zijn nu rechtstreeks onderhandelingen opgestart met Cuba waarvan de agenda niet bekend is. "We spreken enkel over onze bilaterale relaties", zegt de Cubaanse president Díaz Canel. Interne aangelegenheden hoeven we met niemand anders te bespreken. Zelf drong hij wel herhaaldelijk aan op grondige economische hervormingen.
De VS zou blijkbaar geen problemen hebben om de familie Castro aan de macht te laten. Wel wordt aangedrongen op het vertrek van Díaz Canel. Cuba liet weten dan Cubanen in het buitenland voortaan in het land mogen investeren, maar dat wordt als onvoldoende gezien. Op verzoek van het Vaticaan werden ook 51 politieke gevangenen vrijgelaten.
Trump zelf zou ongeduldig zijn om hotels en casino’s te bouwen en golfterreinen aan te leggen op het Caraïbische eiland. De plekken zijn al uitgekozen.
Het is echter niet Trump, maar vooral de VS-minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio die deze onderhandelingen voert. Hij is zelf van Cubaanse origine en moet rekening houden met zijn fanatieke anti-communistische achterban in Miami.
De afloop van de gesprekken is dus helemaal niet zeker en de economische wurggreep voorspelt niets goeds. De grote slachtoffers zijn de mensen in Cuba die geen VS-dollars hebben. De solidariteitsactie doet ongetwijfeld goed, maar zolang er geen echt brood op de plank komt, is er geen beterschap in zicht.
Cuba, dat meer dan zestig jaar lang zijn solidariteit heeft getoond met alle onderdrukte volken ter wereld, verdient dit niet. Dit gaat ons allen aan, want het toont eens te meer hoe de wereld van vandaag vierkant draait. De honderden mensen die dit weekend verzamelden in Havana tonen alvast dat het anders kan. De EU en de regeringen van de lidstaten, waaronder België, blijven net zoals bij de genocide in Gaza en de oorlog tegen Iran, onverschillig toekijken.
Dit artikel verscheen ook op Uitpers.