Amnesty International monitort de gevolgen op het vlak van de mensenrechten van het verscherpte anti-immigratiebeleid in de VS. Daarbij concentreerde de mensenrechtenorganisatie zich in een recent rapport op het zuiden van Florida, meer bepaald de detentieomstandigheden in het ‘Krome North Service Processing Center’ (Krome) en de ‘Everglades Detention Facility’, ook wel bekend als ‘Alligator Alcatraz’.  

De Trump-regering heeft van de strijd tegen illegale immigratie haar belangrijkste binnenlandse beleidspunt gemaakt. Hoewel de president beweert dat de voor deportatie geviseerde personen allemaal “zware criminelen, drugsdealers, verkrachters en pedofielen” zijn, heeft de federale immigratiedienst, ICE ('Immigration and Costums Inforcement') het met een misselijkmakende gretigheid en met ongekende bevoegdheden gemunt op voornamelijk gewone mensen, die vaak al jarenlang leven en werken in de VS. Het aantal willekeurige arrestaties is dramatisch toegenomen en de angst voor deportatie onder migranten, asielzoekers en gemeenschappen met een gemengde status is wijdverbreid. Ruim 73,6% van de personen in ICE-detentie blijkt helemaal geen strafblad te hebben. Bij de meeste gedetineerden die wel een strafrechtelijke veroordeling opliepen, was dat voor lichte feiten, zoals verkeersovertredingen.  

Onder de zogenaamde 287(g)-overeenkomsten van de immigratiewetgeving kunnen afspraken worden gemaakt tussen ICE en staats- of lokale politiediensten, waardoor lokale agenten worden gemachtigd om federale immigratietaken uit te voeren, zoals mensen oppakken en vasthouden voor deportatie. De graad van medewerking verschilt enorm per staat en per county, maar Florida -dat onder de Republikeinse gouverneur Ron DeSantis een steeds vijandiger anti-immigrantenklimaat heeft gecreëerd- is één van de meest actieve staten in de hele VS op het gebied van 287(g)-samenwerking met ICE. In bijna alle 67 counties geldt wel een vorm van 287(g). Daardoor lopen migranten in Florida voortdurend een grote kans om opgepakt te worden door de lokale politie die fungeert als verlengstuk van de federale immigratiehandhaving, bijvoorbeeld bij gewone verkeerscontroles.

De criminalisering van migratie en de verstrengeling van staats- en federale autoriteit -vooral via 287(g)-overeenkomsten- onder het huidige anti-migranten- en anti-asielbeleid heeft geleid tot een systeem waarin detentie de standaard is, niet de uitzondering. Sinds januari 2025 is het aantal mensen in immigrantendetentie in Florida met meer dan 50% toegenomen. Deze context vormt het decor voor ernstige schendingen van internationale mensenrechtennormen, waaronder het recht op vrijheid, het recht op asiel, het verbod op arbitraire detentie en het verbod op foltering.

Ontmenselijking en foltering

Krome is een ICE-detentiecentrum in Miami-Dade County. Het wordt al meer dan tien jaar uitgebaat door het particuliere bedrijf 'Akima Global Services LLC' in opdracht van de federale overheid. Het is structureel overbevolkt en mensenrechtenorganisaties, advocaten en dienstverleners stellen de omstandigheden in Krome al jaren aan de kaak, maar het sterk toegenomen aantal migranten en asielzoekers dat in de faciliteit wordt vastgehouden, heeft het afgelopen jaar voor verder verslechterende detentieomstandigheden gezorgd. Het gaat om beschuldigingen als ontoereikende zorg en ernstige medische verwaarlozing met zelfs meerdere sterfgevallen in hechtenis tot gevolg, de vernederende, beledigende en gewelddadige behandeling van gedetineerden, en procedurele tekortkomingen die de toegang van individuen tot rechtsbijstand en een eerlijk proces ondermijnen. Het rapport van Amnesty stelt ook alarmerende disciplinaire maatregelen vast, waaronder het gebruik van langdurige eenzame opsluiting. (Wanneer eenzame opsluiting langer dan 15 dagen duurt, wordt deze volgens internationale standaarden als foltering beschouwd.)

Alligator Alcatraz werd pas in juli 2025 geopend en heeft een capaciteit van ongeveer 3.000 personen. De faciliteit bevindt zich in de Everglades, een van de ecologisch meest gevoelige gebieden van Florida. Het is het eerste immigratiedetentiecentrum in het land dat eigendom is van- en beheerd wordt door een VS-staat. Bijgevolg is er niet alleen geen federaal toezicht op de faciliteit, het is ook niet geïntegreerd in de systemen of databanken van ICE. Het ontbreken van registratie- of traceermechanismen voor gedetineerden in Alligator Alcatraz leidt tot een totaal gebrek aan transparantie en vergemakkelijkt incommunicado-detentie. Personen die in de inrichting worden vastgehouden, ondervinden belemmeringen bij het verkrijgen van toegang tot juridische bijstand en een eerlijk proces. Deze specifieke omstandigheden kunnen, in gevallen waar de verblijfplaats van de gedetineerden voor hun familie wordt verzwegen en ze zelf geen contact mogen opnemen met een advocaat, leiden tot gedwongen verdwijningen.

De situatie binnen Alligator Alcatraz is ronduit onmenselijk en onhygiënisch. Getuigen hebben het over regelmatig overstromende toiletten waardoor er ontlasting in de slaapplaatsen terechtkomt, beperkte toegang tot douches, blootstelling aan muggenplagen zonder bescherming, felle lichten die 24 uur per dag branden, voedsel en water van slechte kwaliteit, ontoereikende of volledig afwezige medische zorg, en een totaal gebrek aan privacy, onder meer door camera's boven de toiletten.

De gedetineerden zijn ondergebracht in metalen kooien (32 mensen per kooi) in grote tenten. Wanneer ze hun kooien mogen/moeten verlaten worden ze routineus geboeid aan handen en voeten ('shackled'), ook zonder veiligheidsredenen. Een van de meest alarmerende onderdelen van het Amnesty-rapport betreft de zogenaamde ‘box’, een mini-kooi van circa 60 op 60 centimeter waarin mensen soms urenlang worden opgesloten als straf. Blootgesteld aan weer en wind, worden hun voeten vastgeketend aan de bodem van de kooi en krijgen ze nauwelijks water. Dit komt neer op foltering.

Alligator Alcatraz heeft al meer dan 360 miljoen dollar aan door de staat uitgegeven contracten opgeslokt en de jaarlijkse operationele kosten bij volledige capaciteit worden geraamd op zo'n 450 miljoen dollar. Het opmerkelijke is dat de middelen voor de bouw en exploitatie van het detentiecentrum afkomstig zijn van de 'Florida Division of Emergency Management' (FDEM) en naar goeddunken van de gouverneur zijn toegewezen op grond van noodbevoegdheden die normaal gezien bedoeld zijn voor rampenbestrijding, gezondheidscrisissen of noodhulp. Tegelijkertijd werden cruciale sociale en noodprogramma’s ingeperkt om de faciliteit te financieren. Met deze keuzes ondermijnt Florida essentiële rechten van zijn inwoners, waaronder de toegang tot zorg en huisvesting.

De bevindingen van het Amnesty-rapport over immigratiedetentie in Florida zijn alarmerend, omdat ze een systeem blootleggen dat bewust is opgezet om migranten en asielzoekers te bestraffen. Het is symptomatisch voor een federaal beleid dat immigratie criminaliseert en migranten ontmenselijkt. Momenteel worden er in de VS vele tienduizenden immigranten vastgehouden in ongeveer 200 detentiecentra verspreid over heel het land.