Drie jaar na de start van de genocide als vergelding voor de dodelijke Hamas-aanval in Israël op 7 oktober 2023, en een jaar na het ingaan van het zogenaamde staakt-het-vuren in Gaza, houdt de genocide tegen de Palestijnen aan, maar heeft ze een andere, minder zichtbare vorm aangenomen. De verschrikkelijke gevolgen laten zich dagelijks voelen.
Er werden inmiddels al meer dan 74.200 gedode Palestijnen geteld in Gaza, onder wie meer dan 20.000 kinderen. Meer dan 175.200 Palestijnen raakten gewond. Volgens het ministerie van Sociale Ontwikkeling van Gaza hebben 71.846 kinderen tijdens de afgelopen drie jaar van Israëlische genocide een of beide ouders verloren.
Sinds het onder VS-leiding tot stand gekomen staakt-het-vuren inging op 10 oktober 2025 hebben de Israëlische strijdkrachten (IDF) bijna dagelijks gewelddadige aanvallen uitgevoerd in de Gazastrook. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza zijn daarbij zeker 1460 mensen gedood, onder wie heel wat vrouwen en kinderen, terwijl meer dan 5000 anderen gewond raakten.
Daarnaast wordt de toevoer van essentiële hulp nog steeds belemmerd via een ondoorzichtig en steeds verder uitbreidend systeem van voorwaarden en regels. Tal van elementaire materialen, goederen en producten worden tegengehouden omdat ze zogezegd ook voor militaire doeleinden gebruikt kunnen worden (‘dual use’), waaronder metalen tentstokken, motorolie, reserveonderdelen voor allerlei beschadigde infrastructuur, maar ook producten voor ongediertebestrijding, sanitaire voorzieningen, enzovoort.
Voedsel is sinds het ingaan van het staakt-het-vuren beter verkrijgbaar, maar alle commerciële producten zijn extreem duur en de ‘Integrated Food Security Phase Classification’ (IPC), de internationale instantie die wereldwijd voedselonzekerheid monitort, stelt dat de behoeften zeer groot blijven. Acute ondervoeding -vooral onder kinderen- is aanzienlijk afgenomen, mede door de uitbreiding van voedingsprogramma’s. Toch zullen naar schatting 74.200 kinderen van 6 tot 59 maanden oud tot en met april 2027 behandeling nodig hebben voor acute ondervoeding, aldus de IPC.
In een rapport uit augustus verwees de IPC naar gegevens waaruit blijkt dat vanaf het begin van het staakt-het-vuren tot het einde van mei 2026 per dag gemiddeld 227 vrachtwagens met humanitaire en commerciële goederen werden binnengelaten in Gaza - minder dan de helft van de minimaal 600 vrachtwagens die waren afgesproken. Volgens de geïntegreerde classificatie van voedselzekerheidsfasen kampten meer dan 1,2 miljoen mensen (59 procent van de bevolking in Gaza) tussen half april en 30 juni 2026 met crisisomstandigheden (IPC-fase 3) of erger. Daarvan bevonden 212.000 mensen zich in een noodsituatie (IPC-fase 4).
De nieuwe registratie-eisen voor internationale ngo’s, die Israël in 2025 invoerde en vanaf 2026 van kracht werden, zorgden er bovendien voor dat tientallen grote hulporganisaties, waaronder de ‘Danish Refugee Council’ (DRC) ernstig beperkt werden in hun mogelijkheden om te opereren in Gaza en dat sommige geen toegang meer kregen tot het gebied.
Sluipende Gele Lijn
In het kader van het staakt-het-vuren -onderdeel van Trumps 20-puntenplan voor Gaza- legde de IDF in oktober vorig jaar de ‘Gele Lijn’ vast, die werd voorgesteld als een tijdelijke militaire terugtrekkingspositie. Deze demarcatielijn moest het door Israël gecontroleerde oostelijke deel van de Gazastrook (53%) scheiden van de rest van het grondgebied (47%), dat bestemd was voor de Palestijnen. Sindsdien is het door de VS gesteunde Israëlische leger blok voor blok westwaarts opgeschoven, waardoor meer dan 2 miljoen Palestijnen alsmaar verder op elkaar worden gepakt.
Het Israëlisch leger, dat alles sloopt wat op zijn pad komt bij het opschuiven van de Gele Lijn, bezet inmiddels meer dan 65% van de Gazastrook. Palestijnen -de overgrote meerderheid al meermaals ontheemd gedurende de afgelopen drie jaar- worden gedwongen om zich telkens opnieuw te verplaatsen. Een uitgebreid recent rapport van de DRC bevestigt dat het staakt-het-vuren de langdurige ontheemding niet heeft beëindigd, maar ze heeft getransformeerd tot opsluiting in een krimpende ruimte, waarbij de Gele Lijn als instrument dient.
‘Médecins Sans Frontières’ (MSF) bracht nu maandag een statement uit waarin wordt aangeklaagd dat Israël de bevolking van Gaza op die manier aan het verstikken is. Naarmate de Gele Lijn zich verplaatst, is het niet altijd duidelijk waar ze zich bevindt en wordt de dreiging voor wie in de nabijheid woont steeds directer. Wie te dicht komt, loopt het risico te worden neergeschoten. MSF meldt dat het mensen blijft behandelen met schotwonden die werden opgelopen in de omgeving van de lijn.
Het oprukken van de Gele Lijn verstoort ook de levering van essentiële hulp. Zo heeft MSF de watervoorziening aan gemeenschappen die dicht bij de volatiele demarcatielijn wonen moeten stilleggen. “De Gele Lijn kan niet simpelweg worden beschouwd als een lijn op een kaart,” zegt Amande Bazerolle, hoofd Noodhulpverlening van MSF in Gaza. “Ze is een mechanisme van omsingeling en etnische zuivering geworden, terwijl ze gemeenschappen afsluit van de infrastructuur, gezondheidszorg, water en andere essentiële voorzieningen die ze nodig hebben om te overleven.”
Terwijl Israël de Palestijnen in steeds kleinere gebieden samendrijft, en meer dan 80% van de gebouwen in de Gazastrook zijn beschadigd of vernietigd, worden gezinnen gedwongen te leven in overbevolkte, onveilige en onleefbare omstandigheden. Met de winter in aantocht, verblijft twee derde van de Palestijnen in Gaza in tenten en geïmproviseerde onderkomens, zonder voldoende toegang tot schoon water, sanitaire voorzieningen of gezondheidszorg, wat de verspreiding van ziekten in de hand werkt.
De ziekenhuizen die functioneren, hebben sinds het staakt-het-vuren nog steeds een gebrek aan basisbenodigdheden, zoals medicijnen en ander medisch materiaal. Beperkingen op essentiële benodigdheden, zoals motorolie en reserveonderdelen, leggen ook de infrastructuur lam die nodig is om ziekenhuizen, ambulances en watersystemen operationeel te houden.
In een interview met het Turkse persbureau Anadolu stelt de Speciale VN-Rapporteur voor de Bezette Palestijnse Gebieden, Francesca Albanese, dat de situatie in Gaza vandaag “catastrofaal” is - “een ecologische ramp, een humanitaire ramp”. Toch is de politieke en media-belangstelling aanzienlijk gedaald sinds het ingaan van het staakt-het-vuren een jaar geleden.
Medeplichtigheid
Het Israëlische beleid van geweld, intimidatie en gedwongen verplaatsing reikt verder dan Gaza en veroorzaakt de verdere versnippering van Palestina. Sinds 2023 is het geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem aanzienlijk toegenomen - een situatie die in 2026 verder is geëscaleerd.
Het gaat om systematische aanvallen door kolonisten op Palestijnen, hun bestaansmiddelen en hun eigendommen, militaire operaties en invallen in woningen en vluchtelingenkampen, de illegale uitbreiding van nederzettingen, gedwongen verplaatsingen, de sloop van woningen, de confiscatie van landbouwgrond en voortdurende beperkingen van de bewegingsvrijheid. Sinds oktober 2023 zijn ten minste 1.206 Palestijnen, onder wie 254 kinderen, gedood op de Westelijke Jordaanoever, terwijl er ongeveer 13.350 gewonden vielen en meer dan 24,600 mensen werden gearresteerd.
De gruweldaden van Israël in Gaza zijn live uitgezonden over de hele wereld, en werden mogelijk gemaakt en in stand gehouden door de actieve en passieve medeplichtigheid van invloedrijke derde staten die al decennia de systematische Israëlische schendingen van het internationaal recht faciliteren of negeren.
Het is in de eerste plaats dankzij de onvoorwaardelijke militaire en diplomatieke steun van de Verenigde Staten dat Tel Aviv straffeloos genocide kan blijven plegen. In Europa is Duitsland een belangrijke steunpilaar van de Israëlische genocide. Volgens een rapport van het ‘European Center for Constitutional and Human Rights’ (ECCHR) verleende Berlijn tussen oktober 2023 en juni 2026 voor ongeveer 1,47 miljard euro aan wapenexportvergunningen voor Israël, waaronder zeker 529 miljoen euro voor oorlogswapens.
Ondanks het massaal en aanhoudend protest tegen de genocide in de Europese hoofdsteden, heeft de Europese Unie de politieke en economische betrekkingen met Israël de afgelopen jaren gewoon gehandhaafd. Van betekenisvolle sancties is er geen sprake. Zelfs de EU-Israël Associatieovereenkomst -die Tel Aviv o.a. een geprivilegieerde toegang geeft tot de Europese markt- werd niet opgeschort. Artikel 2 van deze overeenkomst stelt nochtans dat respect voor de mensenrechten er een fundamenteel onderdeel van uitmaakt.
Eind mei 2026 -na ruim 2,5 jaar genocide- kwamen er uiteindelijk Europese sancties tegen enkele gewelddadige Israëlische kolonistenorganisaties en individuele kolonisten, maar deze schamele maatregelen zijn zelfs geen doekje voor het bloeden te noemen.
Op Belgisch niveau kondigde de regering-De Wever in september 2025, na bijna twee jaar van protest en ongeziene maatschappelijke mobilisatie, een pakket van 14 maatregelen tegen Israël aan. Het gaat echter niet om een volwaardig nationaal sanctiemechanisme en de aangekondigde maatregelen worden uitgesteld, uitgehold of zelfs gewoon niet uitgevoerd. Er werden geen brede economische sancties genomen, noch werden de diplomatieke of economische betrekkingen met Israël verbroken. België voerde in de context van een aanhoudende genocide slechts het absolute minimum in.
De belangrijkste maatregelen in het federale pakket zijn het verbod op wapenuitvoer en -doorvoer naar Israël, het importverbod van producten uit illegale nederzettingen, de beperking van militaire aankopen uit Israël en sancties tegen gewelddadige kolonisten, Israëlische ministers en Hamas-leiders. Inmiddels keurde het Vlaams parlement een nieuw wapenhandeldecreet goed dat de controle op het eindgebruik van Vlaamse wapens en onderdelen via derde landen -zoals Duitsland- uitholt wat het wapenembargo tegen Israël dreigt te ondergraven.
Een aantal politieke beleidspartijen (N-VA en MR) zijn huiverachtig voor effectieve druk op Israël en staan dan ook op de rem voor een impactvol sanctiebeleid.
