Donald Trump voert meerdere blitz-offensieven tegelijk - met succes, want wie houdt hem tegen? Moeten we dan maar wachten op de tussentijdse verkiezingen van november ('midterms') om hem af te remmen? IJdele hoop, vrees ik, een fascistisch regime voorziet geen aflossing van de wacht. In de aanloop van de midterms zal het stemrecht worden ingeperkt, wordt de gewapende arm tegen de ‘binnenlandse vijanden’ versterkt, en worden critici monddood gemaakt. Een ferme greep op de media is onderdeel van de langetermijnstrategie. De recente overname van 'Warner Bros Discovery' door 'Paramount Skydance' past in die strategie.
Ellison
Het massamedia- en entertainmentconglomeraat Paramount Skydance is eigendom van de clan Ellison, met vader Larry (81) en zoon David (43). De familie is erg goed bevriend met Trump.
De VS-president en zijn garde leggen met deze aankoop dus de hand op een imperium van media en vermaak. Larry Ellison, eveneens oprichter en grote baas van het tech-bedrijf Oracle, heeft een groot deel van zijn fortuin -rond de 200 miljard dollar- niet aan zijn ondernemersgenie te danken. (Hij heeft enkele belangrijke nieuwigheden, zoals cloud computing, gemist.) Maar zijn goede connecties kwamen van pas om toch fortuin te maken. Toen Trump de VS-activiteiten van TikTok wou afnemen van de Chinezen (TikTok was oorspronkelijk volledig eigendom van het Chinese bedrijf 'ByteDance'), dacht hij direct aan Ellison. Die had in 2020 voor Trumps verkiezingskas feestjes georganiseerd, waar de gasten voor 250.000 dollar met de kandidaat-president op de foto mochten. Uiteindelijk werd een aparte VS-entiteit van Tiktok opgericht, 'TikTok USDS Joint Venture', met een meerderheid aan VS-investeerders, waaronder Oracle, dat bovendien de cloud-infrastructuur en data-opslag van de TikTok-gebruikers in de VS beheert.
De VS-tak van TikTok is een van de talrijke media en vrije tijdskanalen in handen van de Ellisons. Met de verwerving van Warner Bros hebben ze nu een grote brok van Hollywood, de televisiewereld en de media onder zich. Ze maken er bovendien geen geheim van dat ze hun media-imperium ten dienste stellen van het Trumpisme. Geen wonder dat de VS-president persoonlijk druk heeft uitgeoefend bij het overnamedossier, zodat Ellison het kon winnen van mededinger Netflix.
Trump eiste terloops ook van Netflix dat Susan Rice -ooit werkzaam als nationaal veiligheidsadviseur onder president Obama- uit de raad van bestuur zou worden gezet, zo niet zou Netflix daar nare gevolgen van ondervinden.
Uitkleden
Met de aankoop van Warner Bros is de clan Ellison nu ook de baas van de tv-zenders CBS en CNN. Trump wil al lang afrekenen met de nieuwszender CNN, die hij als een vijand beschouwt en als 'een spreekbuis van zijn binnenlandse vijanden'. David Ellison zal doen wat van hem wordt verwacht: CNN als een relatief kwalitatief nieuwskanaal vernietigen.
Hij zal dat doen zoals Jeff Bezos, de superrijke oprichter van Amazon, in korte tijd met 'The Washington Post' heeft gedaan. Bezos kocht de krant in 2013 voor 250 miljoen dollar en beloofde grote investeringen. Na jarenlang afstand te hebben gehouden van de redactionele lijn van de krant, gooide hij in 2024 het roer om. Tegen de traditie in, mocht de The Washington Post geen steunverklaring publiceren voor een kandidaat-president, in dat geval voor de Democrate Kamala Harris. Een jaar geleden werd ook de opinierubriek aangepakt: die behandelt alleen nog thema’s rond individuele vrijheden en de vrije markt. Honderdduizenden lezers haakten af. Het bedrijf leed vorig jaar 100 miljoen dollar verlies, maar er zijn dagen waarop Bezos hetzelfde bedrag aan winst maakt.
Het is dus niet om financiële redenen dat vorige maand ineens 300 van de 800 redactieleden werden afgedankt. The Washington Post, de krant van de 'Pentagon Papers' en het Watergateschandaal, is uitgekleed: een (gematigde) kritische stem wordt stilaan gesmoord. Bij CNN kunnen ze daar zien wat hun zender te wachten staat.
Wat de zogenaamde sociale media betreft kan Trump naast Ellison met Tiktok ook rekenen op andere superrijken, zoals Zuckerberg van Meta (het moederbedrijf van o.a. Facebook, Instagram en Whatsapp) die de radicaal-rechtse kaart heeft getrokken en natuurlijk Elon Musk met X. Recente uitgebreide onderzoeken tonen aan hoe de algoritmes van X hun gebruikers de reactionaire richting opsturen.
In de geldbeugel
Kritische stemmen het zwijgen opleggen doen Trump en zijn omgeving ook met allerlei juridische klachten. De zender CBS, zopas opgekocht door Ellison, heeft onlangs 16 miljoen dollar ‘schadevergoeding’ moeten betalen aan Trump omdat het Kamala Harris te gunstig had gemonteerd in een interview.
Dat is klein bier vergeleken met de manier waarop men Greenpeace het zwijgen wil opleggen: een rechterlijke uitspraak verplicht de organisatie 345 miljoen dollar schadevergoeding te betalen aan Energy Transfer, de uitbater van een oliepijpleiding door Noord-Dakota. Greenpeace organiseerde tien jaar geleden protestacties omdat die leiding de rechten schendt van de Sioux-gemeenschap. Energy Transfer vindt dat het daardoor zeer veel schade heeft geleden.
De media en de universiteiten moeten in Trumpiaanse ogen onschadelijk worden gemaakt. Ja, ook de universiteiten. Zoals in Texas waar Plato’s ‘Het banket’ onlangs taboe werd verklaard.
Recent heeft het ministerie van Justitie de ‘University of California, Los Angeles’
(UCLA) aangeklaagd voor de schending van de rechten van joodse studenten. Het gaat om een breder offensief tegen alle universiteiten waar pro-Palestijnse activiteiten zijn gehouden. Het is maar een kleine stap naar het strafbaar maken van kritiek op Israël.
De VS-president wil zijn vijanden het zwijgen opleggen, zonder zich iets aan te trekken van de amendementen van de Grondwet die de vrije meningsuiting waarborgen. Want Trump heeft straffeloosheid voor zijn daden en die van zijn handlangers tot regel gemaakt. Hij heeft het onomwonden gezegd in een gesprek met 'The New York Times': het enige waar hij zich door laat leiden, is “mijn eigen moraliteit, mijn eigen visie. Dat is het enige wat me kan tegenhouden”. Die eigen moraliteit staat boven de wetten van de VS en boven de internationale regels.
Een grotere greep krijgen op media, entertainmentindustrie en universiteiten maakt deel uit van de plannen om dit regime onomkeerbaar te maken. Er mag geen weg terug zijn. Ook niet via verkiezingen. Wie nog gelooft dat de verkiezingen in november, waarbij het Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat worden vernieuwd, Trump een halt kunnen toeroepen, moet naar de feiten kijken. Zoals dit recente bericht: The Washington Post en de zender PBS brachten een werkdocument aan het licht van een scenario waarin de president buitengewone bevoegdheden zou hebben over deze midterm-verkiezingen om, zo luidt het, buitenlandse beïnvloeding te weren.
De jongste tijd zijn zowel Iran als China beticht van inmenging in de vorige presidentsverkiezingen in de VS. Daar is geen enkel bewijs voor, maar met dit soort beschuldigingen zou Trump een uitzonderingstoestand kunnen uitroepen en nationaal toezicht op de verkiezingen instellen. Trump zelf heeft ontkend dat hij plannen in die richting heeft, al deed hij eerder een oproep aan de Republikeinse Partij om de verkiezingen “te nationaliseren”, dus onder federale -d.w.z. zijn- controle te plaatsen. Hij liet in de staat Georgia ook stembussen van 2020 in beslag nemen omdat er toen volgens hem, tijdens de presidentsverkiezingen die hij verloor, met de stemmen is geknoeid. Dat werd door eerder zorgvuldig onderzoek tegengesproken. Het schept hoe dan ook een precedent.
Wettelijke bepalingen staan een ‘nationalisering’ van de verkiezingen in de weg. De organisatie van de federale verkiezingen (zowel de presidentsverkiezingen als de midterms) is een bevoegdheid van de staten. Aanhangers van Trump werpen op dat bij een buitenlandse dreiging de nationalisering van de verkiezingen mogelijk is, krachtens de ‘National Emergencies Act’. Zo een dreiging is snel gevonden.
Vorige maand zei Trump ook dat hij eenzijdig regels kan opleggen voor het uitoefenen van het stemrecht, bijvoorbeeld door strenge voorwaarden voor identificatie in te voeren. (In de VS moet je je identiteit aantonen bij registratie als stemgerechtigde. Eenmaal op de kiezerslijst, volstaan in veel staten naam, adres en handtekening om effectief je stem uit te brengen.) Daarnaast broedt hij op plannen om stemmen per brief te beperken tot militairen, zieken en mensen met een handicap. Het zijn vooral Democraten die daar gebruik van maken. Volgens peilingen hebben de Republikeinen een groot voordeel bij een lagere opkomst.
Blijven
Kritische stemmen het zwijgen opleggen, met wetten, boetes en desnoods geweld, verkiezingen manipuleren - het heeft allemaal hetzelfde doel: het regime blijvend installeren. Dat is waar Mussolini en Hitler een eeuw eerder ook snel voor zorgden: beletten dat een aflossing van de macht nog mogelijk is.
Trump heeft veel hinderpalen op zijn weg. Zo heeft hij tot zijn scha en schande ondervonden dat het Hooggerechtshof ook ontrouw kan zijn. Hij heeft evenwel zijn door dik en dun trouwe volgers en, vooral, hij heeft meer dan één gewapende arm om hem te dienen. En deze gewapende instrumenten van de macht schieten, zoals ICE-agenten (de VS-immigratiedienst) de voorbije maanden al enkele keren deden. Militairen kelderen dan weer aan de lopende band civiele bootjes voor de Caraïbische kust, ontvoerden al schietend een staatshoofd en bestoken nu Iran.
Al wie in de VS begaan is met democratische rechten en vrijheden, kan beter niet op de verkiezingen van november wachten, maar vliegensvlug het verweer organiseren. Het zal snel te laat zijn.
Dit artikel verscheen ook op Uitpers.