Geachte lid/leden van het Europees Parlement / staatshoofden en regeringsleiders van de EU-lidstaten,
Op de volgende Europese Raad op 18 en 19 juni, zal u het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK 2028–2034) bespreken en hier mogelijk een standpunt over innemen met het oog op het bereiken van een definitief akkoord tegen het einde van het jaar. In de aanloop naar de komende Europese Raad roepen wij, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld uit het hele spectrum, u op om zich te verzetten tegen de stijging van het militair budget van de Europese Unie (EU) en ervoor te zorgen dat belastinggeld wordt geïnvesteerd in wat mensen werkelijk beschermt: gezondheid, huisvesting, onderwijs, mensenrechten, vredesopbouw, het milieu en sociale voorzieningen. Kortom, de volgende EU-begroting zou menselijke veiligheid moeten prioriteren, niet een toename van de militaire uitgaven of onbeperkte steun aan het bedrijfsleven.
Op 14 juni demonstreerden meer dan 12.000 mensen in Brussel onder de slogan ‘Voor welzijn, tegen oorlog’. De volgende dag kwamen meer dan 70 vertegenwoordigers van grassrootsbewegingen, nationale en Europese maatschappelijke organisaties en ngo’s, vakbonden en deskundigen op het gebied van vrede, klimaat, gezondheid, sociale rechtvaardigheid en mensenrechten bijeen om de impact van stijgende militaire budgetten op het overheidsbeleid en het leven van mensen te bespreken.
Ze sloegen alarm over verschuivingen in de begroting op zowel nationaal als EU-niveau en bespraken alternatieve budgetverdelingen. Ze roepen u op om een halt toe te roepen aan de drastische stijging van de militaire uitgaven van de EU. In plaats daarvan dringen ze erop aan om civiele middelen in stand te houden en te bestemmen voor de urgente uitdagingen waarmee mensen in Europa en daarbuiten worden geconfronteerd: de meervoudige milieucrisis (bijv. klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en vervuiling), toenemende armoede, discriminatie en ongelijkheid, waaronder de toegang tot publieke diensten, variërend van onderwijs tot gezondheidszorg en huisvesting.
Het onder het MFK 2028–2034 voorgestelde Competitiviteitsfonds zou €131 miljard toewijzen aan bewapening en ruimtevaart, ongeveer vijf keer meer dan in de vorige begrotingsperiode, terwijl uitgaven die specifiek zijn geoormerkt voor gezondheid en milieu worden geschrapt, en het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiebeleid en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid met bezuinigingen worden geconfronteerd. Daarnaast worden civiele en regionale EU-fondsen onder het huidige MFK in toenemende mate omgeleid naar militaire doeleinden - een trend die zal worden versterkt onder het volgende MFK via een gemakkelijkere toegang voor de wapenindustrie tot andere civiele financieringsprogramma’s. Dit komt bovenop de sterke stijging van de militaire uitgaven op nationaal niveau, die in veel EU-landen hand in hand gaan met bezuinigingsmaatregelen, de inkrimping van publieke diensten en de verzorgingsstaat, en pogingen om private investeringen aan te trekken in essentiële diensten.
Onder het mom van “vereenvoudiging”, bouwt de EU bovendien toezicht en beperkingen af op de ontwikkeling, productie en verkoop van wapens en militaire technologie, ten gunste van een industrie waarvan de producten wereldwijd worden gebruikt bij oorlogen, genocide en mensenrechtenschendingen.
We roepen de leden van het Europees Parlement en de regeringen van de EU-lidstaten op om:
- Het voorgestelde defensie-, veiligheids- en ruimtevaartbudget van €131 miljard in het MFK 2028-2034 te verwerpen en de militarisering van de EU-begroting te stoppen.
- EU-middelen te heroriënteren naar menselijke veiligheid, zoals publieke gezondheid, huisvesting, onderwijs, zorg, milieubescherming en klimaatbeleid, armoedebestrijding, antiracisme, gelijkheid, actief burgerschap, vredesopbouw en internationale samenwerking.
- Civiele EU-fondsen te beschermen tegen de kaping ervan voor militaire doeleinden, waaronder cohesiebeleid (beleid en fondsen om regionale ongelijkheid binnen Europa te verkleinen en armere gebieden te ondersteunen), binnenlandse zaken, regionale ontwikkeling, onderzoek, internationale samenwerking en milieu- en sociale fondsen. EU-geld dat bedoeld is voor sociale, ecologische of regionale doelstellingen mag niet worden afgeleid naar wapenbedrijven.
- Een bindend kader voor mensenrechten, milieu en ‘due diligence’ in te voeren voor EU-financiering, dat bedrijven uitsluit die betrokken zijn bij oorlogsmisdaden, bezetting, repressie, genocide, milieuschade of ernstige mensenrechtenschendingen.
- De EU-financiering voor diplomatie, bemiddeling, vredesopbouw en steun aan het maatschappelijk middenveld te verhogen, in plaats van prioriteit te geven aan militaire aankopen en wapenproductie.
Om onze eisen te illustreren en concreet te maken: het onder het MFK 2028–2034 voorgestelde defensie-, veiligheids- en ruimtevaartbudget van €131 miljard zou in plaats daarvan gebruikt kunnen worden om…
- ongeveer 1,5 jaar van het jaarlijkse EU-tekort aan investeringen in klimaatmaatregelen in de energiesector (€87 miljard per jaar) te financieren, of meer dan één jaar van het EU-investeringstekort in klimaatmaatregelen voor gebouwen (€120 miljard per jaar).
- bijna 30 keer het huidige budget van het ‘EU4Health’-programma voor 2021–2027 te financieren.
- meer dan twee jaar van het EU-investeringstekort in sociale en betaalbare huisvesting te financieren.
- bijna 12 jaar van de extra investeringen te financieren die nodig zijn om de EU-doelstellingen voor kinderopvang tegen 2030 te halen (€11 miljard per jaar).
- meer dan 13 keer het samengevoegde budget te financieren dat in 2021–2027 is toegewezen aan EU-programma’s voor internationale samenwerking op het gebied van vrede, mensenrechten, maatschappelijk middenveld en mondiale vraagstukken, evenals voor EU Rapid Response Actions.
- meer dan vijf keer het minimumbedrag van €25 miljard voor humanitaire hulp te financieren dat volgens maatschappelijke organisaties gegarandeerd zou moeten worden in het MFK 2028–2034.
Dit zijn geen abstracte budgettaire afwegingen. Ze hebben directe gevolgen voor de beschikbaarheid van kinderopvang, de wachttijden in ziekenhuizen, de woonkosten en de energierekening waarmee uw burgers dagelijks worden geconfronteerd. Elke euro die voor zeven jaar wordt vastgelegd in dit begrotingskader, is een euro die niet kan worden geïnvesteerd in de diensten waarvan uw burgers verwachten dat u ze beschermt.
Meer militaire uitgaven zullen onze sociale, economische, ecologische en politieke problemen niet oplossen. Integendeel, ze verergeren die juist door arbeidskrachten en financiële middelen weg te trekken van maatschappelijke noden, autoritaire politieke tendensen te verankeren en wapenwedlopen aan te wakkeren die op hun beurt leiden tot conflicten, mensenrechtenschendingen en ontheemding. Naar schatting zijn de strijdkrachten wereldwijd nu al verantwoordelijk voor ongeveer 5,5% van de totale mondiale uitstoot van broeikasgassen. Een verdere toename van de militaire uitgaven zal de milieuvernietiging versnellen en Europa nog meer vastkluisteren aan een gevaarlijke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, met negatieve gevolgen voor onze energiezekerheid.
De volgende EU-begroting biedt een kans om te kiezen voor een andere koers, die geworteld is in democratie, diplomatie, vredesopbouw en conflictpreventie, sociale rechtvaardigheid, de bescherming van mensenrechten, ecologische veiligheid en investeringen in menselijke waardigheid. Een rapport van de Verenigde Naties en de Wereldbank uit 2018 toont aan dat elke euro die in vredesopbouw wordt geïnvesteerd, €16 aan conflictgerelateerde kosten kan besparen. Een studie van het IMF uit 2024 stelt vast dat elke dollar die aan conflictpreventie wordt besteed, tot $103 aan potentiële kosten voor humanitaire en veiligheidsgerichte interventies kan besparen. Investeren in sociale uitgaven, armoedebestrijding en het verminderen van ongelijkheid is bovendien de meest doeltreffende manier om de opkomst van extreemrechts tegen te gaan.
Door zich hiervoor in te zetten, zult u de belofte waarmaken van een Europees project dat sinds zijn ontstaan wordt gepresenteerd als een vredesinitiatief onder meer gericht op het voorkomen van een nieuwe wapenwedloop tussen rivaliserende militaire mogendheden en het in staat stellen van iedereen om in waardigheid te leven.
Nu het Europees Parlement en de Europese Raad op het punt staan interinstitutionele onderhandelingen te starten, dringen wij erop aan om elke gelegenheid te benutten om het MFK bij te sturen vóór het einde van het jaar, wanneer een definitief akkoord wordt verwacht. Wij roepen u op ervoor te zorgen dat de volgende EU-begroting mensen en de planeet beschermt, in plaats van Europa binden aan een toekomst van militarisering, bezuinigingen en onzekerheid.
Dank u voor uw aandacht. Neem gerust contact met ons op als u deze kwestie verder wilt bespreken.
Met achting,
The Transnational Institute (TNI)
European Network Against the Arms Trade (ENAAT)
Stop ReArm Europe
Arci - Italië
Association of Greek Conscientious Objectors
Attac Austria
Centre Delàs d’Estudis per la Pau - Spanje
Centro Pace ecologia e diritti umani - Rovereto, Italië
Counter Balance
Corporate Europe Observatory (CEO)
Debt for Climate
DiEM25 Nederland
European Bureau for Conscientious Objection to military service (EBCO-BEOC)
European Council on Refugee and Exiles (ECRE)
Equinox Initiative for Racial Justice
EuroMemo Group
European Anti-Poverty Network (EAPN)
International Peace Bureau (IPB)
Inštitút ľudských práv Human Rights Institute - Hongarije
Kerk en Vrede - Nederland
Lex Innocentium 21st Century
Lista Civica Italiana - Italië
Nonviolent Peaceforce
Observatoire des armements - Frankrijk
Ohne Rüstung Leben - Duitsland
Palestine Solidarity Cluj-Napoca - PS.CJ - Roemenië
Peace Direct
Privacy International
Quaker Council for European Affairs (QCEA)
Rete Italiana Pace Disarmo - Italië
Salud por Derecho - Spanje
Socialist Vision - Roemenië
SOLIDAR
Statewatch
Stop Rearm Europe - Italië
Stop Wapenhandel - Nederland
Swedish Peace and Arbitration Society - Zweden
UAntwerp for Palestine - België
Vrede vzw - België
Vredesactie - België
Women’s International League for Peace and Freedom Germany (WILPF Germany)
World BEYOND War
