Open oproep ter ondertekening door vakbonden, organisaties voor internationale solidariteit, mensenrechtenorganisaties, vredesbewegingen, en actoren uit de academische wereld en kunstensector.

3 januari 2026 betekende een gevaarlijke breuk met de internationale rechtsorde. Door een militaire aanval op Venezuela te lanceren en de zittende president Nicolás Maduro gevangen te nemen, heeft de regering-Trump op flagrante wijze het Handvest van de Verenigde Naties geschonden, net als het principe van de soevereiniteit van volkeren en het verbod op het gebruik van geweld.

De aangehaalde rechtvaardigingen zijn zwak en verhullen de echte bedoelingen niet: met geweld een regimewissel opleggen en het zich toe-eigenen van strategische grondstoffen. Deze aanval luidt de terugkeer in van een schaamteloos imperialisme, een 21e-eeuwse versie van de Monroe-doctrine, die volkeren hun recht op zelfbeschikking ontzegt. De Verenigde Staten probeert de werkelijke motieven van zijn neokoloniale interventies niet eens meer te maskeren. Tijdens zijn persconferentie op 3 januari sprak Donald Trump twintig keer het woord 'olie' uit, zonder het ook maar één keer over 'democratie' te hebben.

Tegen deze achtergrond is de reactie van België en de Europese Unie bijzonder verontrustend. Het stilzwijgen, de dubbelzinnige verklaringen en het overnemen van de terminologie van Washington komen neer op politieke legitimering.

Drie dagen na de aanval sprak onze minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, in
Washington met zijn Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio. Venezuela kwam daarbij ter sprake, maar België nam geen enkel duidelijk standpunt in - zelfs geen voorzichtig signaal van ontevredenheid met de aanval of met de openlijk uitgesproken ambitie van de VS om een andere soevereine staat te “besturen”.

Door deze agressie niet duidelijk te veroordelen, dragen onze regeringen bij aan het uithollen van het internationaal recht en aan de vestiging van een wereldorde waarin het recht van de sterkste geldt. Deze evolutie gaat ons rechtstreeks aan. Wat zou er overblijven van onze eigen soevereiniteit in een wereld waarin de ontvoering van een staatshoofd en het opleggen van een regimewissel aanvaardbare politieke opties worden? Tegenover het recht van de sterkste is geen enkel volk veilig.

Wat zich in Venezuela afspeelt, overstijgt ruimschoots dit land. België en de Europese Unie bevinden zich op een kantelpunt: ofwel aanvaarden zij hun vazalstatus en medeplichtigheid aan de neokoloniale logica, ofwel verdedigen zij het multilateralisme, de vrede, de samenwerking tussen volkeren en het onvoorwaardelijke respect voor het Handvest van de Verenigde Naties.

Deze agressie past volledig binnen de Nationale Veiligheidsstrategie die de regering-Trump in december 2025 publiceerde. Onder het mom van “nationale veiligheid” wordt daarin een roofzuchtige dominantie over het westelijk halfrond opgelegd. Venezuela is slechts een eerste stap. De regering-Trump dreigt ook met inmenging in Colombia, Cuba en zelfs Groenland - nochtans lid van de NAVO via zijn verbondenheid met Denemarken. 

Volgens deze visie op internationale betrekkingen worden druk, dwang en militair geweld legitieme middelen om politieke veranderingen af te dwingen. Als we dergelijke verklaringen normaliseren of relativeren, aanvaarden we het recht van de sterkste, verzwakken we de regels die volkeren moeten beschermen tegen de willekeur van grootmachten en zetten we de deur open voor een algemene uitholling van het internationaal recht.

Als organisaties en burgers die gehecht zijn aan vrede, sociale rechtvaardigheid en het internationaal recht, roepen wij België en de Europese Unie op om deze militaire agressie en de ontvoering van de Venezolaanse president ondubbelzinnig te veroordelen, om het onvoorwaardelijk respect voor het Handvest van de Verenigde Naties te eisen, om een einde te maken aan de economische sancties die vooral de burgerbevolking treffen en om actief te werken aan diplomatieke de-escalatie, met inachtneming door de VS van het internationaal recht en het beginsel van niet-inmenging.

De tijd van voorzichtige verklaringen om op een goed blaadje te blijven bij een vermeende ‘bondgenoot’ die ons inmiddels als een vijand behandelt, is voorbij. Vandaag het internationaal recht verdedigen in Venezuela, betekent opkomen voor vrede, soevereiniteit en collectieve veiligheid voor alle volkeren. België heeft niets te winnen en alles te verliezen in een wereld waar alleen het recht van de sterkste geldt.

Op dinsdag 13 januari (17u30) voeren we actie voor het ministerie van Buitenlandse Zaken in Brussel. We eisen dat België de uitholling van het internationaal recht veroordeelt en laten een duidelijke stem horen voor recht, vrede en internationale solidariteit!