Op maandag 29 december hadden oorlogsmisdadigers Benjamin Netanyahu en Donald Trump een onderonsje in Mar-a-Lago in Florida – het was het vijfde bezoek van de Israëlische premier aan de VS-president in 2025. Het was de bedoeling om het staakt-het-vuren in Gaza -dat inging op 10 oktober- en de volgende fase in Trumps 20-puntenplan te bespreken, maar uiteindelijk werd het voornamelijk een rondje elkaar ophemelen.
Netanyahu, die perfect weet dat Trump gunstig te stemmen valt door zijn immense ego te strelen, zei dat Israël “nooit een betere vriend heeft gekend in het Witte Huis”, en kondigde zelfs aan dat hij hem de Israëlprijs toekent, de hoogste culturele onderscheiding van dat land. Trump zal de eerste buitenlandse leider zijn die deze prijs ontvangt. De VS-president beweerde dan weer dat Netanyahu “een held” is die als oorlogspremier “een fenomenale job” heeft verricht, en dat Israël “niet zou bestaan zonder hem”.
Terwijl beide heren zichzelf en elkaar op de borst kloppen voor het opleggen aan de Palestijnen van een zeer onevenwichtig zogenaamd ‘vredesplan’, was het vanuit Israëlisch oogpunt nooit de bedoeling om tot vrede en reconstructie te komen in Gaza. Dat is de afgelopen maanden onomstotelijk bevestigd.
Ontberingen
Nadat de wereld ongeveer twee jaar onverrichter zake toekeek op een gelivestreamde en straffeloos gepleegde genocide, is de aandacht van de internationale media voor de situatie in Gaza sinds 10 oktober enorm afgenomen. Israël profiteert hier volop van om zijn belegering en vernietiging van de Palestijnse enclave en zijn bewoners gestaag voort te zetten. Het heeft zich alleen minder opzichtige tactieken aangemeten.
Sinds de invoering van het fragiele staakt-het-vuren werd het al bijna 1000 keer geschonden door het Israëlisch leger. Daarbij werden minstens 400 Palestijnen gedood en raakten meer dan 1400 anderen gewond. Israël lijkt zich daarnaast op te maken voor de permanente bezetting van de 53% van de Gazastrook die het ondertussen heeft ingenomen, en behoudt het een ijzeren greep op alles wat de enclave in en uit gaat. Het controleert op die manier de leveringen van elementaire humanitaire goederen, zoals water, voedsel, medicijnen, brandstof en elektriciteit, die nog steeds systematisch worden vertraagd, ingeperkt en -in het geval van medisch materiaal- tegengehouden. Sommige niet-essentiële, commerciële producten zijn opnieuw te verkrijgen en er is ook opnieuw meer voedsel op de markt, maar het is onbetaalbaar. Daarnaast blijft het aantal door Israël toegelaten vrachtwagens met broodnodige hulpgoederen, ruimschoots onder de hoeveelheid die werd vastgelegd in het kader van het staakt-het-vuren-akkoord. De machines en materialen nodig voor de in het akkoord afgesproken reconstructie worden bewust geblokkeerd. In een omgeving waar meer dan 80% van de gebouwen en infrastructuur is beschadigd of volledig tot puin werd herleid, betekent dit dat het overgrote deel van de bevolking nog steeds in tenten, zelfgemaakte schuilplaatsen en in ruïnes leeft.
Ondertussen is ook de winter en het regenseizoen aangebroken in Gaza. De lage temperaturen, felle wind en overvloedige regen hebben de erbarmelijke leefomstandigheden voor velen nog verslechterd. Zeker vier kinderen zijn al omgekomen door de vrieskou -met als voorlopig recentste slachtoffer de amper 29 dagen oude baby Sa’eid Abdeen. En meer dan 13 Palestijnen stierven doordat beschadigde gebouwen instortten als gevolg van het stormweer. Volgens Shelter Cluster raakten alleen al tussen 10 en 17 december meer dan 42.000 tenten en geïmproviseerde onderkomens beschadigd door overstromingen, wat zo’n 250.000 mensen trof. Het slechte winterweer houdt ondertussen aan.
Etnische zuivering
Een dag na Netanyahu’s ontmoeting met Trump, kondigde Israël bovendien aan dat het de activiteiten van zo’n 37 hulporganisaties in de Palestijnse gebieden (zowel de Gazastrook als de Westelijke Jordaanoever) gaat opschorten, omdat ze “niet voldoen aan de nieuwe registratienormen”. Het gaat duidelijk om het gebruik van een gepolitiseerd registratiesysteem om levensreddende hulp nog verder te beperken – een zoveelste zware schending van het internationaal humanitair recht.
Onder de geviseerde NGO’s bevinden zich grote internationale noodhulporganisaties zoals Medecins sans Frontières (MSF), Oxfam, ActionAid en de Nordic Refugee Council. Heel wat van de 37 organisaties werken al decennia in Gaza. Ze reageren verbolgen en waarschuwen voor de catastrofale impact. In een statement stelt MSF: “De nieuwe registratieregels (…) riskeren honderdduizenden mensen in Gaza achter te laten zonder levensreddende gezondheidszorg in 2026”, zeker tegen de achtergrond van een totaal vernietigde Palestijnse medische sector. “In Gaza ondersteunt MSF ongeveer 20% van alle ziekenhuisbedden en begeleidt ze één op de drie geboorten. Wij zoeken dringend naar oplossingen om onze dienstverlening aan Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever te kunnen voortzetten”, aldus het statement.
“De willekeurige opschorting door Israël van tal van hulporganisaties in Gaza is schandalig”, reageerde VN-mensenrechtenchef Volker Türk gisteren in Genève. “Dit past in een patroon van onwettige beperkingen van humanitaire toegang (...), evenals aanvallen op Israëlische en Palestijnse NGO’s, tegen de achtergrond van bredere toegangsproblemen waarmee de VN en andere humanitaire organisaties worden geconfronteerd.” De Belgische Europese Commissaris voor Gelijkheid, Paraatheid en Crisisbeheer, Hadja Lahbib, trapte een open deur in door te stellen dat de maatregel van Israël "het blokkeren van levensreddende hulp betekent”.
Het schorsingsbesluit van Israël is een bewuste strategie om een reeds rampzalige humanitaire situatie nog te verergeren. Humanitaire ontberingen dienen daarbij als instrument om uiteindelijk gedwongen migratie -d.w.z. etnische zuivering- af te dwingen - een objectief dat sinds 7 oktober 2023 openlijk door verschillende Israëlische regeringsfunctionarissen wordt nagestreefd. Tijdens zijn ontmoeting met Netanyahu afgelopen maandag sprak VS-president Trump overigens zijn schaamteloze steun uit voor een gedwongen verdrijving van de Palestijnen uit de Gazastrook. Hij bestempelt die echter als “vrijwillig", ondanks het feit dat Israël hen meer dan twee jaar heeft onderworpen aan genocidaal geweld, gedwongen uithongering en uitgelokte epidemieën, een blokkade van medische benodigdheden en reconstructiematerieel aanhoudt, voedsel en brandstof beperkt, en kinderen laat sterven aan onderkoeling in ondergelopen tenten. “Meer dan de helft van Gaza zal vertrekken als ze die kans krijgt”, beweerde Trump maandag.
Op dezelfde dag dat de schorsing van humanitaire organisaties werd aangekondigd, keurde de Knesset (het Israëlisch parlement) wetgeving goed die de afsluiting verplicht van de elektriciteits- en watervoorziening voor faciliteiten van het VN-Agentschap voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA), evenals de blokkering van communicatie- en financiële diensten aan dit agentschap. De wetgeving, die ook voorziet in de inbeslagname van gebouwen die verhuurd worden aan UNRWA in Jeruzalem, trad onmiddellijk in werking. Maatregelen als deze maken deel uit van een weloverwogen Israëlisch vernietigingsbeleid dat gericht is op de meest kwetsbaren. 2026 belooft helaas geen respijt te brengen voor de Palestijnen, zowel in Gaza als op de Westelijke Jordaanoever (inclusief Oost-Jeruzalem), waar het kolonistengeweld en de onteigeningen en vernietigingen van huizen van Palestijnen het afgelopen jaar een nieuw hoogtepunt bereikten.
