Rusland

De jongste weken hebben belangrijke politieke en strategische ontwikkelingen het zo al erg complexe Syrische conflict in een nieuwe fase geduwd.

Van media verwacht je een objectieve informatie, dat is toch het verhaal dat ze van zichzelf verspreiden. In hoeverre dat zelfverklaard imago klopt blijkt uit de uniforme berichtgeving over Rusland. Er is heel wat mis intern met dit land, maar dit gaat over iets heel anders.

De afgelopen NAVO-top in Brussel verliep erg tumultueus. Trump peperde het er bij zijn bondgenoten de hele NAVO-top lang in: hun militaire uitgaven moeten dringend de hoogte in. Op de achtergrond speelt de confrontatiepolitiek met Rusland en vooral de belangen van de wapenindustrie.

Wat na Idlib? Als deze enclave terug in handen valt van Damascus volgt de vraag of er een diplomatieke uitweg bestaat voor de toekomst van Syrië. Buitenlandse machten kiezen echter voor hun eigen belangen waardoor het land dreigt af te stevenen op een langdurige opdeling.

Naarmate de Shanghai-samenwerkingsorganisatie invloedrijker wordt in de globale wereldpolitiek, zal de aandacht voor deze regionale organisatie in het Westen vanzelf toenemen.

Zoals de Koude Oorlog in werkelijkheid warm is uitgevochten in heel wat landen in het ‘zuiden’, zo is Syrië nu het broeiende toneel van conflicten tussen verschillende grootmachten wiens rivaliteiten vooral de jongste weken tot regelrechte militaire confrontaties hebben geleid. In Syrië spelen ze met vuur.

Turkije is begonnen met zware bombardementen op de Koerdische enclave Afrin in Noord-Syrië. Mogelijks volgt een grondoffensief. Een nieuwe escalatie en machtsstrijd tussen internationale spelers dreigt waarvan de Koerden het slachtoffer kunnen worden. Het internationaal recht is opnieuw een vod papier.

De 100 grootste bedrijven uit de militaire industrie in de wereld hebben het afgelopen jaar hun wapenverkoop zien toenemen met 1,9% t.o.v. het jaar 2015. Volgens het Zweedse vredesonderzoeksinstituut SIPRI verkochten ze voor 374,8 miljard $ aan wapens en militaire diensten.

De val van Islamitische Staat als territoriale macht in Syrië en Irak is nakend. Met het terreinverlies van de Islamitische Staat verdwijnt een gemeenschappelijke vijand, maar is het einde van de oorlogsellende nog lang niet in zicht.

De Saoedische koning bracht een historisch bezoek aan Rusland, het eerste ooit. Beide landen proberen hun belangen in het woelige Midden-Oosten en op de oliemarkt zoveel mogelijk te verdedigen. Hoewel veelal elkaars tegenstander, streven ze er naar hun relaties pragmatisch te stroomlijnen.

Turkije zit diep verstrengeld in het Syrische conflict, maar het loopt helemaal niet zoals Ankara dat wenst.

Begin deze maand is de laatste fase begonnen van de slag om Raqqa, de zelfverklaarde hoofdstad van de Islamitische Staat in Syrië. Dat gaat gepaard met grote verliezen onder de burgerbevolking. Het Syrische schaakspel wordt inmiddels steeds complexer.

Op 25 mei komt VS-president Trump naar Brussel voor een NAVO-top en de inauguratie van het nieuwe NAVO hoofdkwartier, samen met andere rechtspopulisten. De reden van hun komst is minstens zo problematisch. Op de agenda: de verdere peperdure bewapening van de NAVO.

Zoals elk jaar brengt SIPRI een stand van zaken over de wereldwijde militaire uitgaven. Volgens dit Zweeds vredesinstituut zijn deze in 2016 met 0,4% gestegen in reële termen.

Komt er dan toch nog een einde aan de oorlog in Syrië? Dat is wellicht te optimistisch. Na een brutale militaire campagne in Oost-Aleppo werkt Rusland aan een politieke oplossing.

Een oorlog wordt altijd op verschillende fronten gevochten. Naast het militaire strijdtoneel en het gevecht achter de diplomatieke schermen, dingen de strijdende partijen ook naar de gunst van de publieke opinie om het eigen narratief in de communicatie te laten domineren. Propaganda dus.

Er lijkt nog maar eens een nieuwe fase aangebroken in het complexe Syrische schaakspel waar diverse spelers zich van hun meest machiavellistische of opportunistische kant laten zien.

Tekst van de inleidende lezing op het Midden-Oostendebat tijdens Gentse Feesten dat op 16 juli plaatsvond, twee dagen na de terreurdaad in Nice.

"Om de missie van de NAVO in deze gevaarlijkere wereld te kunnen uitvoeren, moeten we onze collectieve defensie versterken en de stabiliteit buiten onze eigen grenzen uitdragen." Aan het woord is NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg aan de vooravond van zijn eerste grote NAVO-top.

Op 8 en 9 juli vindt de nieuwe NAVO-top plaats in Warschau. Op deze tweejaarlijkse bijeenkomst worden de belangrijkste afspraken gemaakt over de richting en de samenwerking tussen de militaire apparaten van de 28 lidstaten. De NAVO is bij uitstek het orgaan dat de militarisering in de hand werkt.

Het vermaarde Zweedse vredesonderzoeksinstituut SIPRI schat dat de wereldwijde militaire uitgaven 1.676 miljard dollar bedroegen in 2015. In vergelijking met 2014 is dat een stijging met 1 procent.

De oorlog in Syrië is een nieuwe gruwelijke fase ingetreden. Internationale en regionale machten schaken als nooit te voren en raken openlijker betrokken bij het Syrische drama. Het potentieel tot internationale escalatie is enorm en de perspectieven voor een duurzame politieke oplossing ogen erg mager.

Nobelprijswinnaar voor de Vrede, President Obama, plant een grootschalige militaire opbouw in Oost- en Centraal-Europa. Hij wil het militaire investeringsbudget voor de regio in 2017 verviervoudigen.

Vladimir Poetin straalde op het Forum van Sint-Petersburg, Ruslands versie van het jaarlijkse Wereld Economisch Forum in Davos.